Türkiye’nin doğal gaz tüketiminin yapay sinir ağları modeli ile gelecek projeksiyonun öngörüsü

Abstract

Gerek çevre kirliliğinin önüne geçebilmek gerekse sürdürülebilir enerji üretim yapıları ortaya çıkartma yönündeki politikaların artması daha çevreci enerji kaynaklarına olan talebin ve enerji sektöründe yapılan yatırımların bu yönde artmasına sebep olmuştur. Yenilenebilir enerji kaynaklarına olan desteğin artmasına karşın bu yapıların hali hazırda yatırım maaliyetlerinin yüksek ve yıl içi enerji üretimi açısından yük faktörlerinin düşük olması nedeniyle birincil enerji kaynakları içinde daha çevreci olan doğal gaza olan ilgiyi atmıştır. Her geçen gün artan bu enerji talebi, kesintisiz, doğru ve optimum şekilde enerji projelendirilmesinin yapılabilmesini zorunlu kılmıştır. 30 yıllık perspektifteki öngörüler baz alınarak hazırlanan doğal gaz dağıtım projeleri ve yatırım faaliyetlerinde potansiyel tüketimin tahmini doğru yatırımların gerçekleştirilebilmesi için oldukça önemlidir. Bu bilinç ile literatürde yapılan doğal gaz tüketim tahminlemesi çalışmaları incelenmiş ve bu alanda tahminleme yaparak gelecekte üretilecek projelere doğru verileri sağlayabilmek için yeni bir model kurulması hedeflenmiştir. Tez çalışmasının ilk bölümlerinde doğal gazın çıkartılmasından, hazırlanıp ardından tüketiciye iletilmesine ve ihtiyaç halinde kullanılması için depolanmasına kadar geçen aşamaların özetlenmesinin ardından gerek dünya doğal gaz piyasası gerekse Türkiye’nin doğal gaz politikaları ve tedarik süreçlerine yer verilmiştir. Takip eden bölümlerde ise doğal gaz projelendirme esasları ve gerekli girdilere değinilip, bu girdiler arasında tüketime ait gelecek projeksiyonunun rolü irdelenmiştir. Tüketim verilerinin gelecek senaryoları için doğru şekilde tahminlenebilmesi açısından yapay sinir ağı yöntemi ile bir modelin geliştirildiği çalışmada kurulan model için alternatif yapıların incelenmesinin ardından 2022 ve 2030 yılları için olası doğal gaz tüketim tahminlemesi yapılmış ve çıktılar mevcut doğal gaz tedarik anlaşmaları gözetilerek yorumlanmıştır.