Türkiye-Almanya ilişkilerinde Suriye meselesi

Abstract

Tarihin en eski dönemlerinden beri küresel düzeyde süregelen ekonomik, siyasi ve sosyal karşılıklı bağımlılık günümüzde de olanca varlığıyla hissedilmektedir. Bu karşılıklı bağımlılığın siyasi etkileri, Avrupa ve Orta Doğu gibi çok uluslu bölgelerde daha belirgindir. Yaklaşık on yıl önce başlayan Suriye krizi, bu coğrafyadaki ülkeler arasındaki bağımlılığı göstermesi açısından son derece önemlidir. Bu çalışma Suriye iç savaşı çerçevesinde Türkiye-Almanya ilişkilerinde yaşanan gelişmeleri incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Bu konudaki çalışmalara akademik yazında yeterince değinilmediği görülmektedir. Tezde Türk-Alman ilişkileri bağımlı değişken olarak belirlenmiştir. Kıbrıs sorunu, ekonomik ilişkiler, AB adaylık süreci, kültürel farklılıklar gibi pek çok bağımsız değişkenin etkilediği bu ilişkide Suriye krizi, araştırmaya konu olan temel bağımsız değişken olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda, tez 3 ana bölümden meydana gelmektedir. İlk bölümde Türkiye-Almanya ilişkilerinin tarihsel boyutu ve günümüzü etkileyen temel sorunları işlenmiştir. İkinci bölümde Suriye iç savaşının kökenleri, gelişimi ve uluslararası güçlerin iç savaşa müdahalesi anlatılmıştır. Tezin temelini oluşturan üçüncü bölüm, Suriye meselesi karşısında Türkiye ve Almanya'nın geliştirdiği politikalara ve bu politikaların ikili ilişkilere yaptığı etkiye odaklanmıştır. Türkiye ve Almanya arasındaki ilişkiler değerlendirilirken ulusal ve uluslararası haber kaynaklarının arşivlerinden, Suriye iç savaşı üzerine yazılmış eserlerden ve Türk dış politikası ile ilgili kitap, makale, tez gibi çeşitli kaynaklardan yararlanılmıştır. Araştırmada ulaşılan sonuçlara göre; Suriye iç savaşının gittikçe daha sorunlu bir hal alması Türk-Alman ilişkilerinin de aynı kaderi paylaşmasına yol açmaktadır. İki ülkenin bu durumda yapması gereken, uluslararası düzlemde birbirlerine ne kadar bağımlı olduklarını hatırlayıp işbirliğine yönelmeleridir. Bu işbirliği, iletişim kanallarının geliştirilmesi ve karşılıklı anlayış, eşitlik ve esneklik ile sağlanabilir.