Marmara denizi İzmit Körfezi Altınova tersane bölgesinde ağır metal ve çevresel radyoaktivite incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, İzmit Körfezi Altınvova Tersaneler bölgesi kıyılarından elde edilen deniz sedimenti örneklerinin analizleri TAEK Teknoloji Daire Başkanlığı laboratuvarında gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sediment örneklerinin analizleri ile hem bölgenin radyoaktivite seviyesi hem de ağır metal kirlilik oranları ortaya koyulmuştur. Bölgede son 10 yıldır aktif olarak yapılmakta olan tersanecilik faaliyetlerinden deniz ekosisteminin ne derece etkilenmiş olabileceği değerlendirilmiştir. Bölgenin radyoaktiflik düzeyinin açığa çıkarılmasında toplam alfa ve toplam beta analizleri Bethold LB770 marka düşük fon sayıcı toplam alfa/beta cihazı ile gerçekleştirilmiştir. Yüksek saflıkta HpGe dedektörü ile de sediment örneklerinin gama ölçümü yapılmıştır. Bunun yanında bölgeden alınmış olan su numunelerinin toplam alfa/beta analizleri de yapılmıştır. Ayrıca bölgenin fon radyasyonu seviyesi Eberline marka taşınabilir bir sintilasyon dedektörü yardımıyla çeşitli noktalardan ölçümler alınarak gama doz hızları tespit edilmiştir. Ölçümler sonucunda bölgenin radyoaktivite seviyesi belirlenerek Türkiye ve Dünya’daki farklı bölgelerde yapılmış olan benzer çalışmalar ile karşılaştırılmıştır. Sediment numunelerinin ağır metal analizleri ise XRF yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Ayrıca sedimentlerin morfolojik ve topografik özellikleri SEM görüntüleri ile elde edilmiştir. Bunun yanında bölgeden elde edilen su numunelerinin ICP-OES cihazı ile element içerikleri belirlenmiştir. Tüm analizlere ilaveten sediment örneklerinin element içeriklerinin belirlenmesinde daha hızlı, kolay ve analitik bir yöntem olan Laser Induced Breakdown Spectroskopi (LIBS) tekniği ile ölçümler yapılmıştır. Analizler sonucunda elde edilen veriler değerlendirilerek bölgenin ağır metal kirlilik düzeyi ve radyoaktivite seviyesi ortaya koyulmuştur.