Pozitron emisyon tomografisi ile görüntülemede hastalara verilen 18F-FDG'den kaynaklanan radyasyon hasarının mikronukleus analiz yöntemi ile incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, tıbbi görüntüleme amacıyla kullanılan Pozitron Emisyon Tomografisi (PET) tekniğinde, vücuda aktarılan radyoaktif 18F-FDG'nin (2-deoxy-2-[18F]-fluoro-deoxyglucose) neden olabileceği biyolojik etkiler, bir biyolojik dozimetri yöntemi olan, mikronukleus (MN) analiz yöntemi kullanılarak araştırılmış ve oluşan hasarların biyolojik doz eşdeğerleri belirlenmiştir. Biyolojik dozimetri, genel anlamı ile kişilerin soğurduğu radyasyon dozunun biyolojik belirleyiciler kullanılarak tespit edilmesidir. Biyolojik dozimetri olarak kullanılan yöntemlerde biyolojik belirleyici olarak beyaz kan hücreleri (lenfositler) kullanılmaktadır. MN analiz yönteminde, steril kültür laboratuarlarında bölünmeye teşvik edilen lenfosit hücreleri, bölünmenin 48. saatinde bir kimyasal madde ile ikinci mitoz bölünmenin interfaz evresinde bloke edilmektedirler. Bu evrede bloke edilerek oluşturulan hücrelere binukleat hücreleri adı verilmektedir. Binukleat hücreler içerisinde oluşan MN'ların sayılması ve elde edilen değerlerin doz-cevap eğrileri kullanılarak doz değerlendirilmesi yapılabilmektedir. Mikronükleuslar sitoplazma içinde, ana çekirdeğin dışında fakat çekirdeğin şekil, yapı ve boyanma özelliklerini yansıtan, küçük küresel yapılardır. Bu amaçla, kanser hastalarının vücutlarına damar yolu ile F-FDG zerk edilmeden önce ve sonra kan örnekleri alınmış ve MN analiz yöntemine göre kültüre alman kan örneklerinde MN sayımlan yapılmıştır. Elde edilen değerlerin doz-cevap eğrileri kullanılarak doz karşılıkları bulunmuştur. Çalışmada elde edilen sonuçların literatürde FDG'nin vücuttaki dağılımı ile ilgili çalışmalarda bulunan sonuçlarla uyum içerisinde olduğu görülmüştür.