Birinci Dünya Savaşında Osmanlı ve Avusturya-Macaristan İmparatorlukları arasındaki iktisadi ilişkiler

Abstract

Osmanlı Devleti ve Avusturya- Macaristan, Birinci Dünya Savaşı’na müttefik olarak dahil olmuşlardır. Bu tezde söz konusu ittifak, iktisadi ilişkiler çerçevesinde ele alınmıştır. Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’nda müttefik devletler ile olan ilişkileri genelde Almanya ile olan ilişkiler çerçevesinde ele alındığından Avusturya- Macaristan ile olan ilişkiler Almanya’nın gölgesinde kalmıştır. Bu tez çalışmasında amaçlanan gölgede kalmış bu müttefikliği aydınlatmaktır. Tezin temel sorunsalı Avusturya- Macaristan’ın Osmanlı Devleti’ne yönelik takip ettiği iktisadi nüfuz politikalarının Osmanlı Devleti’nde özellikle savaşa arifesinde oluşmaya başlamış olan milli iktisat anlayışı ve modernleşme amaçlı reform çabaları karşısında nasıl işlerlik kazandığıdır. Bu dış politikanın analizi ile hem Osmanlı Devleti’nin Almanya ile olan ilişkisi, Almanya ve Avusturya- Macaristan’ın Osmanlı Devleti üzerinde giriştikleri rekabet hem de Osmanlı Devleti’nin savaşa giriş nedenleri ve savaştan beklentileri aydınlatılacaktır. İttifak söz konusu iki devletin karşılıklı bakış açıları üzerinden ele alınmıştır. Bu sebeple her iki tarafın da arşiv kaynakları, süreli yayınları ve konu ile alakalı literatür taranmıştır. Tezde iktisadi ilişkiler iki başlık altında incelenmiştir. Bunlardan birincisi askeri yardımlar başlığı diğeri de cephe gerisindeki iktisadi ilişkileri oluşturan gıda ticareti ve iktisadi reform faaliyetleridir. Bu iki ana başlık tezde yukarıda bahsedilen çerçeve içerisinde ele alınmıştır.