Geleneksel konutların biçimlenişinde iklim öğesinin etkinliği: Safranbolu örneği

Abstract

İklim, mimari tasarımı etkileyen, ısı, ışık denetimi, yapıların konumu, kullanılan malzeme ile ilgili kararları belirleyen bir öğedir. Bu belirleyicilik özellikle geleneksel konutlarda kendini göstermektedir. Geleneksel konutlar bulundukları iklim koşullarına en uygun malzemeler ve bileşenlerle oluşturulmuşlardır. Planlamada da ilk olarak yine iklim ve çevre koşulları göz önünde bulundurulmuştur. Bölge insanının ihtiyacını tam olarak karşılamaya, iklim koşullarının olumsuzluklarından korumaya ve olanaklarından faydalanmaya odaklanan bu yapılar mimari tasarım açısından birçok ipucu barındırmaktadır.Bu çalışmada, yerleşme ve yapı ölçeğini kapsayan iklimsel etkinliğin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Değerlendirmenin uygulama örneği olarak dünyaca ünlü, kendine özgü bir dokusu olan ve mimaride önemli bir yere sahip Safranbolu yöresi ve Safranbolu evleri incelenmiştir.Çalışmanın ilk bölümünde çalışmayla ilgili giriş yapılmış, ikinci bölümde iklimle dengeli yapı tasarımı başlığı altında iklim, iklimle dengeli tasarım ölçütleri, iklim tipleri ve geleneksel konut örneklerinden bahsedilmiştir.Üçüncü bölümde Safranbolu yöresi ve mimari biçimlenişi anlatılmış, dördüncü bölümde yapı ve yerleşmelerin tasarımında, iklimsel etkinliği değerlendirme amacıyla adımlar oluşturulmuştur.Beşinci bölümde Safranbolu iklim verilerine değinilmiş, Safranbolu yerleşmesi ve örnek bir konut değerlendirme adımlarına göre değerlendirilmiş, örnek konutun "Ecotect Analysis 2010" programı yardımıyla analizleri yapılmış ve tüm veriler yorumlanmıştır.Sonuç bölümünde çalışmanın amacı, bu amaca yönelik yapılan araştırma, analizler ve değerlendirmelerle ilgili olarak çıkarılan sonuç verilmiştir.