Mimar Sinan camilerinde strüktür morfolojisi üzerine bir araştırma: Kılıç Ali Paşa Camisi

Abstract

Mimar Sinan yapılarının tasarımından inşasına kadar geçen süreçte, tasarlama ve bu tasarımı somut bir yapıya dönüştürme yöntemleri kesin olarak bilinmemektedir. Kuşkusuz yapısal ölçekte ayrıntılı çalışmalar Sinan'ın tasarımlarındaki kurgunun daha tanımlanabilir olmasını sağlayacaktır. Bu nedenle, bu tez kapsamında Mimar Sinan'ın farklı dönemlerde yapılmış kare baldaken şemalı Mihrimah Sultan Camisi, Süleymaniye Camisi ve Kılıç Ali Paşa Camisi taşıyıcı sistem tasarımı, modüler sisteme bağlı olarak analitik bir yaklaşımla ele alınmıştır. Modüler sistemin, cami taşıyıcı sistemi ve taşıyıcı sistem yapı elemanları üzerindeki etkisi ile bu etkinin, boyutları ve dönemleri farklı üç cami biçimlenişindeki ortak noktalarını veya farklılıklarını belirlemeye yönelik bir inceleme yapılmıştır.Bu doğrultuda taşıyıcı sistem yapı elemanlarının cami taşıyıcı sistem tasarımı sürecine hangi konumda, hangi boyutla ve hangi biçimle katıldığı araştırılarak, bileşenlerinin, tek tek ve birlikte, yapı ve diğer yapı elemanları ile ilişkileri incelenmiştir. Bu amaçla yapılan analitik çalışmalar sonucunda elde edilen veriler ile rölöveler hazırlanmış, taşıyıcı sistem yapı elemanları sınıflandırılarak oran, boyut, şema vs. bilgilerini içeren tablolar oluşturulmuş ve yapılan çalışmalar şematik sunumlarla desteklenmiştir.Çalışma kapsamında detaylı olarak incelenen Kılıç Ali Paşa Camisi'nden, modül, doğrultu, birim, taşıyıcı sistem dilimi ve bölge tanımlamalarına bağlı olarak elde edilen veriler, yine aynı ölçüde detaylı olarak çalışılmış ancak tez kapsamında sunulmamış, Mihrimah Sultan Camisi ve Süleymaniye Camisi verileri ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.