Gazi Mağusa evlerindeki geleneksel mimari elemanların çevresel koşullar içinde değerlendirilmesi ve günümüz konut mimarisine yansıması

Abstract

Kıbns, kendi özgün kimliğini tarihsel süreç içinde çeşitli uygarlıklara ait kültürlerin üst üste tabakalaşması sonucunda oluşturmuştur. Kıbns'daki her kentin, 1974 Harekatı'na kadar kendine özgü bir kimliği varken, savaş sonrasında yaşanan bunalım ve sosyo ekonomik durumun yetersizliği, Kıbrıslı Türklerin kimlik bunalımına girmesine neden olmuştur. Halkın kimlik bunalımına girmesi ise çevreye kimlik kazandıran yapma çevrede, çarpık bir yapılaşmanın başlamasına neden olmuştur. Doğu Akdeniz'in liman kentlerinden biri olan ve tarihi zenginlikleri içinde barındıran Gazi Mağusa kentinde de, 1979 yılında K.K.T.C.'deki ilk üniversitenin kurulmasıyla, özellikle sur dışındaki bölgelerde çarpık yapılaşma ivme kazanmıştır. Gazi Mağusa'daki kentsel oluşumun sur dışındaki boş arazilerde gelişmesi, üniversitenin de kurulmasıyla, mimari açıdan kültürel kimlik kaygısı olmayan rant amaçlı apartmanların, devlet, özel sektör ve varlıklı kişilerin yatırımlarıyla oldukça artmasına neden olmuştur. Bu araştırma yapılırken, Gazi Mağusa kentinin tarihi değerlerinin ve birçok kültürlerin mimariye yansıyan üsluplarının senteziyle oluşmuş geleneksel mimarinin, tüm gerçekliğiyle incelenmesi ve yapma çevrenin yeniden şekillendirilip, Gazi Mağusa kenti öncülüğünde, Kuzey Kıbns'daki diğer kentlerin de özgün kimliklerine kavuşturulması amaçlanmıştır. Bu çalışmada kavramsal bilgilerin yer aldığı birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü bölümler, kaynak taraması yöntemiyle oluşturulmuştur. Beşinci bölümdeki bilgiler, çeşitli yorumlar, gözlemleme ve kaynak taraması yöntemi sonucunda okuyuculara aktarılmıştır. Altıncı bölümde ise anket çalışması yapılarak, Gazi Mağusa halkının yaşadıkları ve çevrelerindeki konutlar hakkındaki görüşleri öğrenilmiştir. Sonuç bölüntünde ise elde edilen bulgular ve anket sonuçlan, tezin amacı kapsamında yorumlanarak, bazı çözüm önerileri sunulmuştur. Bunlar, Gazi Mağusa'daki toplu konutlarla ve özel konutlarla ilgili sonuç ve öneriler, başlıkları altında iki bölümde incelenmişlerdir. Önerilen çözümler ise çeşitli plan ve mekan organizasyon şemalarıyla, okuyuculara aktanlmıştır.