İnşaat projelerinin uygulama aşamasındaki risklerin yönetimi

Abstract

İnşaat projeleri, uzun süreli olması, parasal gücü, dinamik ve farklı yapısı, karmaşık aşamaları ve her birinin benzersiz olması gibi özellikleri nedeniyle bünyesinde çok sayıda risk barındırır. Özellikle inşaat projelerinin uygulanması aşamasında karşılaşılabilecek riskler inşaat projesinin başlangıcında öngörülen maliyet, kalite ve süre kestirimlerinde sapmalara neden olmakta ve inşaat şirketleri için önemli kayıplara yol açmaktadır.Bu çalışmada, inşaat projelerinin uygulanma aşamasında en sık karşılaşılabilecek riskleri ve bu risklere yönelik gerekli önlemlerin ele alınmasını sağlayan risk yönetim sistemini tanımlamak ve Türk inşaat şirketlerinin yararlanabileceği, risk yönetim sistemi aşamalarını kapsayan bir risk yönetim modeli önermek amaçlanmıştır.Çalışma kapsamında öncelikle risk ve risk yönetimi ile ilgili genel kavramlar tanıtılmış, daha sonra inşaat projeleri için risk kavramı ele alınarak projelerin uygulanma aşamasında en sık karşılaşılabilecek riskler, çeşitli ülkelerde yapılan anket çalışmaları arasında karşılaştırma yaparak tanımlanıp ortak risk noktaları ve farklılıkları belirlenmiştir. Karşılaşılabilecek risklere yönelik yönetim sisteminin önemi, özellikleri ve aşamaları ele alınmış, daha önce yapılan risk yönetim modelleri arasından seçilen modeller incelenip karşılaştırılmış ve son olarak da bu çalışma kapsamında önerilen risk yönetim sistem modeli tanıtılmıştır.İnşaat şirketleriyle yapılan görüşmeler ve geniş kapsamlı bir kaynak taraması sonucunda, şirketlerin / yüklenicilerin risk yönetim sistemi ile ilgili bilgi sahibi olmadıkları veya gerek duymadıkları görülmüştür. Buna bağlı olarak etkili bir risk yönetim sisteminin uygulanmadığı ortaya çıkmaktadır. Oysa ki, uygun risk yönetim planının hazırlanması, risklerin tanımlanması, sınıflandırılması, analiz edilmesi, riske yanıt geliştirilmesi ve riskin izlenmesi ve denetimi aşamalarını içeren bir risk yönetim sistem modelinin doğru bir şekilde uygulanması ile inşaat şirketleinin kayıplarını en aza indirgemelerinin sağlanabileceği düşünülmektedir. Ayrıca bu risk yönetim sisteminde proje yöneticisinin tüm sisteme katılımının sağlanması, risk yönetim sisteminin ve inşaat sürecinin en doğru şekilde planlanması ve uygulanmasını sağlayacaktır.