Taşıt tekniğindeki son gelişmeler çerçevesinde fren ve diferansiyel düzenlerinin otomatik kontrol kriterlerinin belirlenmesi ve incelenmesi (ABS+ASR)

Abstract

Taşıtların normal frenlemeleri esnasında kilitlenen yada kilitlenmek üzere olan ön veya arka tekerlek, aracm frenleme esnasındaki hakimiyetini güçleştirmekte hatta tam kilitlenme halinde imkansız kılmaktadır.Bu sebeple anti-blokaj sistemi AB S araçların frenleme esnasındaki doğrusal stabilizesini ve kontrol edilebilirliğini korumak amacıyla geliştirilmiştir. AB S kontrolünün dayandığı temel kriterlerden birinin optimum kayma olması sayesinde de kontrol edilen tekerlekte maksimum sürtünme sağlanmış olur, bu da fren ivmesinin artmasını ve frenleme yolunun kısalmasını sağlar. AB S kontrolünün dayandığı kriterler, frenlenen tekerlekteki kayma yada yavaşlama ivmesi değerinin ön görülen sınırlar çerçevesinde olması şeklindedir. Eğer bu eşik değerler aşılırsa kontrol edilen tekerlek üzerindeki fren basmcı azaltılarak tekerleğin tekrar hızlanması ve kayma değerinin azalması beklenir, bu sayede düşük tutunma katsayılı bölgeden çıkılmış olur. Bloke olan bir tekerleğin yarattığı olumsuz koşullar patinaj yapan bir tekerlek için de aynen geçerlidir. Üstelik tekerleğin patinaj yapması, diferansiyelin yapısı sebebiyle çekiş gücünün tamamen kullanılamaması sakıncasını da doğurur. Bu sebeple anti-patinaj sistemi ASR tahrik tekerleklerinin patinaj yapmasını önlemek maksadıyla geliştirilmiştir. ASR sistemi tahrik tekerleklerinde meydana gelen patinajı, teker hızlarını sürekli olarak birbirleriyle mukayese ederek algılar. Patinaj olayı meydana geldiğinde gerek motor gücünün düşürülmesini sağlayarak, gerekse tahrik tekerleklerine fren momenti uygulayarak patinajı önler.