İbn Rüşd'ün Platon yorumu

Abstract

Bu çalışma, Aristocu bir düşünür olarak tanınan İbn Rüşd'ün siyasi düşüncelerini, onun tarafından Platon'un Devlet ine düşülen not olan ed-Darûrîfi 's-Siyase: Muhtasar Kitabi 's-Siyase li-Eflâtûn adlı eserinden yola çıkarak ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma temel olarak, îbn Rüşd'ün böyle bir eseri yazmaya niçin gereksinim duyduğu, temel siyasi görüşlerinin neler olduğu, birlikte yaşadığı toplumun ve coğrafyanın onun siyasi görüşleri üzerinde ne denli etkili olduğu, daha önceki düşünürlerden nasıl ve ne denli etkilendiği gibi sorulara yanıt aramaya çalışmaktadır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm İbn Rüşd'ün görüşlerinin oluşmasında etkili olan ortamı ve onun metodolojik yaklaşımını; ikinci bölüm îbn Rüşd'ün Devlet 'ten aldığı ve benimsediği görüşleri, üçüncü bölüm İbn Rüşd'ün Devlet 'ten tarafsız bir dille aktardığı ya da karşı çıktığı görüşlerle Devlet 'e ek olarak ileri sürdüğü görüşleri, dördüncü bölüm ise Nikomakhos 'a Etik ve Politika adlı eserler bağlanımda Aristo'nun görüşleri ile İbn Rüşd'ün görüşleri arasında bulunan farklılıkları ve benzerlikleri konu edinmektedir. Aristo'nun Politika' 'sına ulaşamayan İbn Rüşd, Platon'dan aldığı görüşleri Aristocu bir bakış açısıyla yeniden dizayn etmiştir. Ama bu onun tümüyle Aristo'ya, ya da Platon'a bağlı kaldığı anlamına gelmemektedir. Yer yer Fârâbi ve Galen gibi diğer düşünürlere göndermeler yapan İbn Rüşd, çoğu zaman da kendi özgün görüşlerini açıkça belirtmiştir. Aynı zamanda bir din bilgini ve hukukçu olan filozof İbn Rüşd'e göre, siyaset bilimi dini ilimler kategorisinde değil, felsefi bilimler arasında ele alınması gereken bir bilim dalıdır. Dolayısıyla o, siyaset bilimi alanındaki yazdığı eseri de bu ilke ışığında kaleme almıştır. Yine de, eser boyunca onun Müslüman kimliğinin izini sürmek mümkündür.