Bursa hanları ve Tuz Han'ı koruma önerileri

Abstract

Osmanlı Devleti'ne uzun bir dönem başkentlik yapan Bursa, tarihi, siyasi, ticari ve mimari açıdan önemli bir Osmanlı kentidir. İpek Yolu'nu, İstanbul'a bağlayan bir durak olan kentin ticari yaşantısı, mimariye yansımıştır. Günümüzde de kentin merkezi durumundaki Hanlar Bölgesi, yüzyıllar boyunca önemini kaybetmemiştir. Erken Osmanlı Dönemi mimarisinin en ilginç örnekleri bu kentte bulunmaktadır. Bursa Hanları temel olarak, şehir hanı özelliği taşımaktadır. Bununla birlikte ticari işlevleri ağır basmaktadır. Genel olarak yapım tarihleri, Erken Osmanlı Dönemi'ne dayanmasına rağmen Klasik Osmanlı Dönemi'ndeki kadar olgun bir han mimarisi görülmektedir. Tuz Han, bu bölgede bulunan, 15.yy'da yapılmış olan küçük bir handır. Günümüzde ticari işlevini devam ettirmekte olan yapı, yoğun kullanım nedeniyle özgünlüğü yitirmiştir. Hanlar Bölgesi'nde bulunan, yaklaşık olarak bu dönemde yapılmış olan diğer hanlar dönemin mimari özellikleri, işlevleri ve plan şemaları incelenerek, Tuz Han için koruma önerileri sentezlenmiştir. Umur Bey Vakfiyesi ve Umur Bey Camisi kitabesi gibi ulaşılabilen en eski kaynaklara başvurularak, yapı hakkında bilgi edinilmiştir. Yapının günümüzdeki durumu, sorunlu bölgeler ve yapılan değişiklikler saptanmıştır. Bununla beraber yapı için yapılması gerekenler üzerinde çalışılmıştır. Yapının bulunduğu sokak silueti incelenerek, Tuz Han'ı siluet içinde okunur hale getirilerek, çevresindeki niteliksiz yapılar ve eklentiler kaldırılarak tüm sokak için koruma projesi geliştirilmiştir.