Türkiye`de zorunlu askerlik ve profesyonel ordu

Abstract

"Türkiye'de Zorunlu Askerlik ve Profesyonel Ordu" başlıklı çalışma, halihazırda Türkiye'de uygulanmakta olan zorunlu askerlik sistemini ve profesyonel ordu konusunda yapılan çalışmaları incelemek üzere hazırlanmıştır.Söylem analizi yönteminin kullanıldığı çalışmada, bu amaçla mevcut zorunlu askerlik sistemi ve profesyonelleşme yönünde yapılan girişimler irdelenmiş ve "Türkiye'de tam profesyonel orduya geçiş mümkün mü?" sorusuna yanıt bulunmaya çalışılmıştır. Elde edilen verilere göre, özellikle Soğuk Savaş sonrası dönemde başlayan profesyonelleşme çalışmaları TSK tarafından büyük bir titizlikle devam ettirilmektedir.Ancak, Osmanlı İmparatorluğu'ndan miras alınan zorunlu askerlik uygulamasının yakın bir gelecekte kaldırılmasını beklemenin de doğru bir değerlendirme olmayacağı açıktır. Bu sonuca ulaşılmasının sebebi, Türkiye'nin mevcut koşullarıdır. Türkiye'nin ekonomik yapısı ve karar vericilerin güvenlik algılamaları bu değişimin erken olduğunu ortaya koymaktadır.Ayrıca, sosyo-kültürel bağlamda değerlendirilebilecek bazı anlayışlar da zorunlu askerlik sisteminin şu aşamada kaldırılmasının mümkün olmadığını göstermektedir.Öte yandan, orta vadede uygulamanın yapısıyla ilgili bazı değişiklerin olması muhtemeldir. Profesyonel kadroların genel mevcuttaki oranlarının artması, güvenlik ortamında yaşanabilecek olumlu gelişmeler sonucu askerlik hizmet süresinin kısalması ve AB sürecine paralel olarak vicdani retçilik statüsünün Türkiye'de de tanınması bu bağlamda düşünülebilecek gelişmelerdir.Son olarak, profesyonelleşmenin ekonomik ve güvenlik alanlarında olumlu gelişmeler yaşanması durumunda uzun vadede Türkiye'nin de gündemine geleceği bu çalışma kapsamında öne sürülen bir argümandır. Nitekim, çalışmada çağın bir gereği olan profesyonel ordu yapılanmasına aşamalar şeklinde geçilmesinin doğru bir tercih olacağı vurgulanmakta ve bir öneri olarak daha şimdiden uzman erlik uygulamasının başlatılması ve bazı birliklerin erinden en üst rütbeli subayına kadar tamamen profesyonel askerlerden teşkil edilmesi teklif edilmektedir.