Yeşil insan kaynakları yönetimi uygulamalarının kurumsal sosyal sorumluluktaki rolü

Abstract

Günümüzün küreselleşen dünyasında artan rekabetle birlikte insanoğlunun doğaya verdiği zararın da buna paralel olarak arttığı görülmektedir. Çevresel alanda artan farkındalıkla birlikte işletmeler yeşile yönelmeye ve çeşitli çevre yönetim tekniklerine adapte olmaya başlamışlardır. Örgütler hem doğaya verilen zararın önlenmesi hem de çevre dostu bir işveren markasına sahip olabilmek adına bir takım çevresel sorumluluk çalışmaları yürütmektedirler. Çevresel alanda sorumluluk çalışmaları yürütmede tam katılımın sağlanması ve çalışanların motivasyonları açısından en önemli departman insan kaynakları departmanı olarak karşımıza çıkmaktadır. Araştırmada yeşil bir iş yeri oluşturmak adına uygulanabilecek insan kaynakları faaliyetleri hakkında ayrıntılı bilgiler verilmiş ve bu bağlamda Yeşil-İK'nın yeşil işe alım, yeşil performans değerlendirme, yeşil eğitim ve geliştirme, yeşil ücret ve ödüllendirme sistemi, yeşil çalışan ilişkileri, çalışan güçlendirme ve çalışan katılımı boyutları kurumsal sosyal sorumlulukla birlikte ele alınmıştır. Çalışmada BİST sürdürülebilirlik endeksindeki ilk 50 firma içerisinden güncel sürdürülebilirlik raporunu yayınlayan ve kurumsal sosyal sorumlulukta başarılı projeleri bulunan 6 firma örneklem olarak ele alınmıştır. Araştırmanın temel amacı bu firmaların yeşil insan kaynakları boyutlarının kurumsal çevresel sorumlulukla birlikte analiz edilmesi, sektörel farklılıkların tespit edilmesi ve Türkçe literatürde oldukça az çalışılmış olan Yeşil-İK alanındaki boşluğu doldurmaktır. İşletmelerin yıllık yayınlamış oldukları sürdürülebilirlik raporları ve şirketlerin web siteleri nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi yöntemi ile çalışma kapsamında analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda Kurumsal Sosyal Sorumlulukta Yeşil-İK boyutları için sektörel farklılıklar bulunduğu tespit edilmiştir. İşletmelerin tümünde yeşil ücret ve ödüllendirme dışında bazı Yeşil-İK faaliyetleri yürütüldüğü gözlenmiştir.