Müze kavramının tarihsel süreç içerisinde gelişimi

Abstract

Müze kavramının ilk ortaya çıkışı eski Yunan tapınaklarına kadar uzanır. 18.yy'da kent soyluların kendilerine ait sanat yapıtlarını evlerinin bir bölümünde sergilemeye başlamaları, müze olgusunun ilk ortaya çıktığı dönemlerdir.. 17. yy sonları ve 18.yy başlarında, ilk sergilenen sanat yapıtı türünü resimler oluşturmaktaydı. Resimlerin sergilendiği galeriler saray planlarından oluşan standart elemanlar haline gelmişti.. 18.yy sonunda Endüstri Devrimi'yle beraber, Avrupa 19.yy'a büyük bir ekonomik refah ve endüstriyel gelişimle girmiştir. Halk müzelerinin ilk ortaya çıkışından itibaren, tüm bu gelişimlere paralel olarak iki kavram oluşmuştur: biçim ve işlev. Müzeler için tek işlev olan sergilemenin yanına ilk önce eğitimin eklendiğini görüyoruz. Biçimde ise geleneksel müze kavramının oluşmaya başladığı bu dönemde, insanlar doğrusal sistemde dolaşmaktansa, kendi özel ilgilerine göre müze içerisinde, kendi dolaşım yollarını seçmek, katılımcı olmak istediler. Bu doğrultuda müze mekanları, seçimlere olanak tanıyan, birbiri içine geçen sürprizli mekanlar haline geldi.. Toplumda görülen bu değişimleri, teknolojideki ilerlemenin desteklemesiyle, 20.yy ortalarında, geleneksel müzenin cevap veremediği fonksiyonları sağlayan çağdaş müze kavramı ortaya çıkmaya başladı. Konferans salonu, tiyatro salonu, kütüphane, performans mekanları, sergi salonları çağdaş müze olgusunun birer parçası halini aldılar. Eklenen işlevlerle müze, buluşmaların yaşandığı, kültür merkezleri haline gelmiştir. Biçimsel anlamda da, şehirler, doğal parklar, göller, coğrafi olarak tanımlanan yerler çağdaş müze kavramının yeni mekanlarını oluşturmaktadır.. Günümüz teknolojisi, beraberinde getirdiği siber uzay, sanal gerçeklik, güçlendirilmiş gerçeklik gibi kavramlarla müze olgusunu da sanal ortama taşımıştır. CD 'de yada internette yer alan sanal müzeler, dünyanın herbir yerindeki insanlara ulaşabilmekte ve evrenselleşerek, kültür üretimi ve iletimi görevini daha geniş olanaklarla yerine getirmektedir. Bunun yanında günümüzde müze anlayışı ve mekansal kurgu devrim sayılacak bir değişim gösterme eğilimindedir. Kavramsal sanat akımları, elektronik ortamda yaratılan sanal mekanlar, sanal müzelerin öncüleri sayılabilir.