Ebeveynlerin bilinçli farkındalıkları ile çocuklarının duygu düzenlemeleri arasındaki ilişkide evlilikte bilinçli farkındalık ve ebeveynlikte bilinçli farkındalığın aracılık rolleri

Abstract

Bu araştırma, ebeveynlerin bilinçli farkındalıkları ile 6-10 yaş arasındaki çocuklarının duygu düzenlemeleri arasındaki ilişkide evlilikte bilinçli farkındalık ve ebeveynlikte bilinçli farkındalığın seri aracılık rolünü belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca araştırma kapsamında cinsiyet, yaş, kardeş sayısı, doğum sırası, ebeveynlerin çalışma durumu, ebeveynlerin yaşı ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre çocukların duygu düzenleme becerilerinde anlamlı farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmaya evli ve 6-10 yaş arasında çocuk sahibi olan 333 ebeveyn (261 anne ve 72 baba) katılmıştır ve çocukların duygu düzenlemeleri ebeveynler tarafından değerlendirilmiştir. Araştırmada, "Kişisel Bilgi Formu", "Duygu Ayarlama Ölçeği", "Bilinçli Farkındalık Ölçeği", "Evlilikte Bilinçli Farkındalık Ölçeği" ve "Ebeveynlikte Bilinçli Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Çocukların duygu düzenlemelerinde cinsiyet, kardeş sayısı, doğum sırası, ebeveynlerin çalışma durumu, ebeveynlerin yaşı ve eğitim düzeyi değişkenleri açısından anlamlı derecede farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t-testi; yaş değişkeni açısından anlamlı derecede farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Ebeveynlerin bilinçli farkındalıkları ile çocuklarının duygu düzenlemeleri arasındaki ilişkide evlilikte bilinçli farkındalık ve ebeveynlikte bilinçli farkındalığın seri aracılık rolünü belirlemek amacıyla AMOS paket programında yapısal eşitlik modeli (YEM) ve bootstrap yöntemi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda çocukların duygu düzenleme becerilerinde cinsiyet, kardeş sayısı, doğum sırası, ebeveynlerin yaşı ve çalışma durumu değişkenleri açısından anlamlı derecede farklılık bulunmamıştır. Yaş ve ebeveynlerin eğitim düzeyi açısından anlamlı derecede farklılık bulunmuştur. YEM ve bootstrap yöntemi sonucunda ebeveynlerin bilinçli farkındalıkları ile çocuklarının duygu düzenlemeleri arasındaki ilişkide evlilikte bilinçli farkındalık ve ebeveynlikte bilinçli farkındalığın kısmi seri aracı etkisi olduğu bulunmuştur. Araştırmanın bulguları, alanyazın ve araştırmalar ışığında tartışılmış, öneriler sunulmuştur