Matematik dersinde kavram haritası kullanımı: Öğrencilerin matematiksel güçleri üzerindeki etkisi

Abstract

Toplumu etkileyen ve yönlendiren en önemli faktörlerden biri o toplumun içinde bulunduğu eğitim sistemidir. Eğitim sistemleri ve toplum ilişkisi karşılıklı olduğundan, günümüzde bireylerin ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda eğitim sistemlerinde yeniden yapılanmaya gidilmiştir. Bu durumun etkisiyle son yıllarda matematik eğitimine bakış açılarında önemli değişiklikler olmuştur. Günümüzde geleneksel görüşün aksine akademik becerilerin yaşam becerilerine dönüşmesi, günlük yaşamda kullanılması, öğrenmeyi öğrenmek için düşünme becerilerinin gelişimi öne çıkmıştır. Matematik eğitiminde; ezberlemeyen sorgulayan, günlük hayatta karşılaştığı durumları yorumlayabilen, keşfedebilen, kendi bilgisini özgün bir şekilde elde edip yapılandırabilen, oluşan yeni bilgiyi çevresine yansıtabilen, problem çözerken olayları ilişkilendirebilen, akıl yürütebilen bireylerin yetiştirilmesi hedeflenmiştir. Bireylerden beklenen bu niteliklerin kazanımı ise belli düzeyde matematiksel güç ve matematiksel düşünme gerektirir. Bu özelliklerin bireylere kazandırılması; onların matematiksel güçlerini geliştirebilecekleri eğitim ortamlarında ve anlamlı öğrenmelerini sağlayabilecekleri öğretim materyalleri ile mümkündür. Anlamlı öğrenmeyi sağlamak ve bireylerin yaratıcılığını desteklemek için en yaygın kullanılan öğretim materyallerinden biri de kavram haritalarıdır. Bu doğrultuda çalışmanın odak noktasını, matematiksel gücün gelişimine olan etkisini incelemek üzere matematik derslerinde kavram haritalarının uygulanması oluşturmaktadır. Araştırmada gerçek deneme modellerinden “ön test-son test kontrol gruplu model” kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu; 2013-2014 eğitim öğretim yılı 1. döneminde Ankara Beypazarı ilçesi Beypazarı Ortaokulu'na devam eden 8/A sınıfından 26, 8/C sınıfından 25 öğrenci olmak üzere toplam 51 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Yeşildere (2006) tarafından geliştirilen Matematiksel Güç Ölçeği ve Ev Çimen (2008) tarafından geliştirilen Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formları kullanılmıştır. Matematiksel Güç Ölçeği deney ve kontrol gruplarına ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formları ise deney ve kontrol gruplarından seçilen öğrencilere son testten sonra uygulanmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen verileri değerlendirmek için ilişkili ve ilişkisiz örneklemler t-testi, kovaryans analizi ve betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmanın nitel ve nicel bulguları, kavram haritalarının öğrencilerin matematiksel güçlerinin gelişimi üzerinde olumlu bir etkisinin olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca öğrencilerle yapılan görüşmeler sonucu; öğrencilerin matematiksel gücün bileşenleri ve Matematiksel Güç Ölçeğinin açık uçlu problemleri ile ilgili düşünceleri/açıklamaları belirlenmiştir.