A case study of Turkish and Polish English teachers' effectiveness

Abstract

Bu çalışma Polonya ve Türkiye’deki İngilizce Öğretmenlerinin etkililiklerini etkileyen faktörleri ve öğretmen etkililik algılarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada arka plandaki olguyu keşfetmek amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. Araştırma Polonya ülke merkezinde yer alan bir şehirde iki devlet lisesinde ve Türkiye’de ise Marmara bölge merkezinde yer alan iki devlet lisesinde yürütülmüştür. Çalışmanın katılımcılarını Polonya’da 12 İngilizce öğretmeni ve 35 öğrenci, Türkiye’den 12 İngilizce öğretmeni ve 61 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma verileri esas olarak öğretmenlerle gerçekleştirilen bireysel görüşmeler, öğrenciler ile gerçekleştirilen odak grup görüşmeleri ve araştırmacı tarafından geliştirilen gözlem formları aracılığı ile toplanmıştır. Araştırma bulguları iki boyut altında ele alınmıştır: Polonya ve Türkiye’deki İngilizce öğretmenlerin etkililik algılarını etkileyen faktörler ve İngilizce öğretmeni ve öğrencilerin öğretmen etkililiklerine yönelik algıları. Elde edilen veriler Polonya ve Türkiye’deki İngilizce öğretmenlerinin etkililik algılarının öğretmen eğitimi, bireysel ve sosyal faktörler, öğretimsel faktörler ve bağlamsal faktörler gibi benzer faktörlerden etkilendiğini ortaya çıkarmıştır. Ancak, alt kategoriler incelendiğinde, faktörlerin farklılık gösterdiği belirlenmiştir. İlk kategoriyle ilgili olarak, öğretmen eğitimi, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimle ilgili faktörlerin öğretmenlerin etkililik algılarını etkilediği görülmüştür. Polonya ve Türkiye’de İngilizce öğretmenlerinin etkililik algılarını etkileyen diğer bir faktör ise esasen öğrenen ve velilerle ilgili olan bireysel ve sosyal faktörlerdir. Bununla birlikte, öğretmen eğitimi, bireysel ve sosyal faktörlerin yanı sıra öğretimle ilgili faktörler de İngilizce öğretmenlerinin etkililik algılarını etkileyen faktörler arasında yer almaktadır. Her iki ülkeden elde edilen veriler eğitim programıyla ilgili faktörlerin İngilizce öğretmenlerinin etkililik algılarını etkilediklerini ifade etmişlerdir. Öğretmen eğitimi, bireysel ve sosyal faktörler, öğretimle ilgili faktörlerin yanında karma becerilere sahip öğrenciler, kalabalık sınıflar, teftiş ve değerlendirme, maaş, ikili öğretim, kariyer sistemi, idari görevler, öğretmen iş birliği, ücretli öğretmen istihdamı, bir önceki öğrenim kademesindeki öğrenme yaşantıları ve şartları, az sayıdaki İngilizce öğretmeni, kullanılan öğretim yöntemleri, seçmeli dersler, yüksek düzeyde öğretmen değişimi ya da hareketliliği gibi bağlamsal faktörler de İngilizce öğretmenlerinin etkililik algılarını etkileyen faktörler arasında yer almaktadır. Polonya ve Türkiye’deki İngilizce öğretmenlerinin etkililiklerine yönelik algıları dört ana başlık altında ele alınmıştır: sınıf yönetimine yönelik etkililik algıları, öğretim stratejileri kullanımına yönelik etkililik algıları, öğretim materyali kullanımına yönelik etkililik algıları, ve ölçme değerlendirmeye yönelik etkililik algılarıdır. Sınıf yönetimine yönelik etkililik algıları, öğretim sürecinde her bireye yeterli zaman ayırma, sınıf kuralları belirleme, sınıf kuralları belirlemede öğrencilerle işbirliği yapma, öğrencilere olumlu dönüt sağlama, öğrencileri geri cevap vermede (yanıtlama) motive etmek, öğrenmelere öğrenme güçlüklerini ifade etmeye izin verme, öğretim sürecinde çeşitli oturma düzeni kullanmayı kapsamaktadır. Öğretim stratejileri kullanımına yönelik etkililik algıları, çeşitli grup stratejileri kullanma, ikili çalışma teknikleri kullanma, iletişime yönelik uygulamalar yaptırma, otantik uygulamalar yaptırma, İngilizceyi öğretim dili olarak kullanmayı amaçlamaktadır. Öğretim materyali kullanımına yönelik etkililik algıları otantik araç gereç kullanma, kendi öğretim materyallerini geliştirme, online (çevrim içi) öğretim kaynakları ve uygulamaları kullanma, görseller kullanma ve öğrencileri sözlük kullanmaya teşvik etmeyi içermektedir. Son olarak, ölçme değerlendirmeye yönelik etkililik algıları ev ödevlerine dönüt verme (sözlü ve yazılı), online (çevrim içi) ev ödevi verme, formatif değerlendirme yapma, sumatif değerlendirme yapma, değerlendirme sonrası sözlü ve yazılı dönüt sağlama, değerlendirme sonrası gerektiğinde yeniden öğretim yapma faaliyetlerini kapsamaktadır.