Yıldız Sarayı Şehzade Köşkleri ve Şehzade Burhaneddin Efendi Köşkü restitüsyonu

Abstract

Osmanlı İmparatorluğu'nun son saray kompleksi olan Yıldız Sarayı, gerek oluşum süreci ve mekansal kurgusu, gerekse günümüze kadar olan süreçteki çeşitli kullanım şekilleriyle koruma kavramları açısından irdelenmesi gereken çok önemli özelliklere sahiptir. Bu kompleks içinde yer alan Şehzade Köşkleri ikinci avlu içerisindeki, sarayın özel bölüm yapılarıdır. Bu köşklerin kesin olarak hangi tarihlerde yapıldığı bilinmemekle birlikte, Yıldız Sarayı'nın gelişim süreci incelendiğinde, II.Abdülhamid döneminde (1876-1909) inşa edildikleri anlaşılmaktadır. Çalışmanın ana konusunu oluşturan bu köşklerden altı adedi günümüzde mevcut olup Yıldız Teknik Üniversitesi bünyesinde çeşitli birimler tarafından kullanılmaktadır. Diğer bir tanesi, Şehzade Burhaneddin Efendi Köşkü 1973 yılında yanmış ve günümüze ulaşamamıştır. Birinci bölüm olan giriş bölümünde, çalışmanın amacı, ana konusu, ana temanın hangi kapsam içinde ele alındığı ve çalışmada izlenen yöntem anlatılmıştır. İkinci bölümde, Şehzade Köşkleri'ni içinde barındıran Yıldız Sarayı'nın tarihsel gelişimi ve mekansal kurgusu anlatılmıştır. Üçüncü bölümde, Şehzade Köşkleri'yle birlikte Yıldız Teknik Üniversitesi tarafından kullanılan diğer saray yapılarına değinilmiş, bu yapılarla etkileşim içindeki üniversitenin tarihi gelişim süreci anlatılmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde, öncelikle kasır ve köşkler tanımlanmış ve 19. yüzyıl saraylarıyla birlikte gelişimleri anlatılmıştır. Daha sonra Yıldız Sarayı Şehzade Köşkleri ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. Bugün mevcut olan köşkler tek tek fakat ortak bir dille konumları, mimari özellikleri, günümüze geliş şekilleri anlatılarak, bilimsel ölçme ve belgeleme sistemleriyle mevcut durumları ortaya konmuştur. Beşinci bölümde, bugün mevcut olmayan Şehzade Burhaneddin Efendi Köşkü'nün, temel alınan esaslara göre ve yöntemi anlatılarak hazırlanan restitüsyon projesi bulunur. Elde edilen son durum ışığında yapıya rekonstrüksiyon önerisi getirilmiştir. Altıncı ve son bölümde, çalışmanın ve sonucun değerlendirilmesi yapılmıştır.