Türkiye’de erken çocukluk eğitimine devam eden Suriyeli çocukların okul deneyimlerinin incelenmesi

Abstract

Ülkemizde geçici koruma kapsamında bulunan 3,5 milyondan fazla Suriyelinin neredeyse yarısını 0-18 yaş arası çocuklar oluşturmaktadır. Bu çocukların en temel ihtiyaç ve haklarından biri de eğitimdir. Bu araştırma Türkiye’de erken çocukluk eğitimine devam eden Suriyeli çocukların okul deneyimlerinin anlaşılması amacıyla, fenomenolojik yaklaşım benimsenerek nitel desende oluşturulmuştur. Eğitim ortamlarında fenomenolojik yaklaşım, belirli bir fenomen hakkında katılımcıların yaşantı, deneyim, algı ve duygularını somutlaştırmak için kullanılır. Bu çalışma kapsamında ele alınan fenomen, ülkemizde erken çocukluk eğitimine devam eden Suriyeli çocukların okul deneyimleridir. Çalışma grubu, 5-8 yaş arası 14 Suriyeli çocuktan oluşmaktadır. Çalışma grubu “ölçüt örnekleme” yöntemi ile belirlenmiş olup, bir devlet okulunda eğitimine devam etme ve yeterli düzeyde Türkçe iletişim becerilerine sahip olma durumu ölçüt olarak alınmıştır. Verilerin tümü 2017-2018 Öğretim yılında toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme ve alan notları içeren araştırma günlüğü kullanılmıştır. Görüşmeler bireysel ve odak grup görüşmeleri şeklinde yapılmıştır. Çözümlenen veriler; akademik deneyimler, arkadaşlık ilişkilerine, öğretmen ile ilişkilere ilişkin deneyimler ve okul deneyimlerini etkileyen dış etmenler olarak dört ana tema altında toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; çalışma grubunda yer alan çocukların birçoğu akademik kaygı ve başarısızlık deneyimlemektedir. Bazı çocuklar okulda “Suriyeli” kimliği üzerinden dışlanmaya maruz kalmaktadır. Bazı öğretmenler çocukların ihtiyaçlarına cevap verebiliyorken çoğu öğretmenin özellikle çatışma durumlarında etkili olamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, savaş kaynaklı olumsuzlukların çocukları etkilediği araştırma bulgularıyla desteklenmiştir. Elde edilen sonuçlar, alan yazındaki çalışmalar ve kültürlenme teorisi çerçevesinde tartışılmıştır.