Doğalgaz yakıtlı kombine çevrim santralleri ve Türkiye elektrik üretimindeki yeri

Abstract

Türkiye’de son yıllarda doğalgaz yakıtlı kombine çevrim santralleri; ilk yatırım maliyetlerinin düşük olması, kısa sürede inşa edilebilmeleri, yüksek verimlerde çalışabilmeleri, kullanılan yakıt itibariyle çevreye verilebilecek zararın daha kontrol edilebilir olması ve ani yük taleplerinde kısa sürede işletmeye alınabilmeleri sayesinde diğer fosil yakıtlı termik santrallere göre yatırımcılar tarafından en çok tercih edilen santrallar olmuşlardır. Ülkemizde 2002-2015 yılları arasında yapılan yatırımlarla, doğalgaz yakıtlı kombine çevrim santrallerinin kurulu gücü %150 artarak 21.785,1 MW’a ulaşmıştır. Sadece son üç yılda ülkemizde değişik güçlerde 97 adet doğalgaz yakıtlı kombine çevrim santrali işletmeye alınmıştır. İşletmeye alınan bu santrallerin toplam gücü 5.466,1 MW’tır. 2016-2019 yılları arasında inşa edilerek işletmeye alınması beklenen doğalgaz yakıtlı kombine çevrim santrallerinin toplam kurulu gücü ise 5.502,3 MW’tır. 2015 yılı sonu itibariyle Türkiye elektrik üretiminin yaklaşık olarak %38’i doğalgaz yakıtlı kombine çevrim santralleri tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu santrallerde kullanılan doğalgazın %99’u ithal edilmektedir. Bu çalışmada, dünyada ve Türkiye’de güncel enerji görünümü incelendikten sonra, ülkemiz elektrik üretiminde ilk sırada bulunan doğalgaz yakıtlı kombine çevrim santrallerinin teknik ve ekonomik değerlendirmeleri yapılmıştır. Ayrıca, bu santrallerin Türkiye elektrik üretimindeki yeri analiz edilerek, enerji yatırımlarında tercih edilmesinin nedenleri incelenmiştir. Sonuç bölümde ise jeopolitik olarak hassas bir coğrafyada bulunan Türkiye’nin, %99 dışa bağımlı olduğu bir enerji kaynağı ile elektrik üretiminin büyük bir kısımını sağlamasının oluşturacağı riskler dikkate alınarak, ülkemiz enerji politikalarında uygulanabilecek öneriler sıralanmıştır.