Kalıp çeli̇kleri̇ni̇n ni̇trür kaplamalar i̇le yüzey özelli̇kleri̇ni̇n i̇yi̇leşti̇ri̇lmesi̇

Abstract

Bakır ısıtma, soğutma, havalandırma bileşenleri, otomotiv alüminyum klima hatları, beyaz eşya bakır ve alüminyum komponentleri alanında dönel boru kesme, sahip olduğu verimlilikten dolayı boru kesim prosesi için ana uygulama olarak tercih edilir. Dönel boru kesme prosesinde kesici takım olarak kullanılan dönel boru kesim bıçağının ömrü, proses verimliliğini etkileyen en önemli faktördür. Dönel boru kesim bıçaklarının ömrünü arttırmak amacıyla, imalatı yapılan dönel boru kesim bıçaklarından karşılaştırmak üzere fiziksel buhar biriktirme (PVD) yöntemi ile TiN, TiCN, AlTiN tek katman kaplamalı ve kaplamasız numuneler hazırlanmıştır. Dönel boru kesim bıçağı numunelerinin, deneysel olarak kullanım ömür tespiti için OAK STCOS M5-695 marka ve modele sahip boru kesim makinesinde kaplamalı ve kaplamasız dönel boru kesim bıçak numuneleri kırılana kadar bakır boru kesim işlemleri yapılmıştır. Kesim adetleri kayıt altına alınmış ve dönel boru kesim bıçak numunelerinin kırılma yüzeylerinden görüntüler alınarak, kırılma mekanizmaları tespit edilmiştir. Elde edilen veriler yardımıyla kaplamalı ve kaplamasız bıçakların kırılma yüzey görüntüleri karşılaştırılmalı olarak incelenmiştir. Sonuç olarak, TiN kaplaması diğer kaplamalara göre; boru kesim adetleri ve aşınma direnci açısından daha iyi sonuç verdiğinden, dönel boru kesim bıçakları üzerine kaplanmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir.