Ergenlerin kariyer kaygısını yordamada aile desteği ve umudun rolü

Abstract

Günümüzde artan dünya nüfusuyla beraber iş gücü de artmakta iş niteliği önem kazanmaktadır. Bugünden on sene geriye dönüp baktığımızda önemli ve popüler olan birçok meslek giderek önemini yitirmekte ve yerini güncel mesleklere bırakmaktadır. Yükseköğretimde bölüm ve kontenjan sayılarıyla beraber üniversite mezun sayısı da artmakta ve işsiz kalan kişiler arasında üniversite mezunlarının sayısı azımsanmayacak kadar fazladır. Bunlarla beraber bireyler meslek sahibi olmanın yanı sıra kariyer yaparak ve bu kariyeri güçlendirerek farklılaşmaktadır. Bu araştırmanın amacı; ergenlerin kariyer kaygılarını, çeşitli demografik değişkenler bağlamında incelemek ile aile desteği ve umudun, kariyer kaygısını ne derece yordadığını anlamaktır. Araştırma COVID-19 Pandemisi sürecinde yürütülmüş olup araştırmacı tarafından hazırlanmış olan soru formu, ergenlere öğretmenleri kanalıyla çevrim içi ortamda gönderilmiştir. Araştırma verilerini toplamak için Lise Öğrencilerinin Kariyer Kaygılarını Belirleme Ölçeği, Kariyer Seçiminde Aile Etkisi Ölçeği (KSAEÖ), Sürekli Umut Ölçeği ile içeriği araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmada yaşları 14 ile 18 arasında değişen toplam 713 ergene (355 kız, 358 erkek) ulaşılmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız Gruplar t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Standart Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre kızların kariyer kaygısı düzeylerinin erkeklere, liseden mezun olmaya daha yakın sınıflardakilerin alt sınıftakilere, Mesleki Teknik Anadolu Lisesi’ndekilerin Anadolu Lisesi’ndekilere, kariyer kararı vermeyenlerin kariyer kararı verenlere, aile gelir düzeyi düşük olanların aile gelir düzeyi yüksek olanlara, COVID-19 Pandemisinden günlük yaşamı ve aile ilişkileri etkilenenlerin etkilenmeyenlere göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. Ayrıca, kariyer kararı verme durumu, aile etkisi ve umudun, ergenlerin kariyer kaygısını yordadığı, yordayıcı değişkenlerin, kariyer kaygısına yönelik varyansın %41’ini açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır.