Trabzon "Araklı" bölgesi örneğinde insan davranışları ve toplumsal yaşam biçiminin konut tasarımına olan etkileri

Abstract

İnsanların doğuştan var olan biyolojik gereksinmeleri ve tepkileri değişmez olsaydı, görsel değişiklik imkansız olurdu. Böylece geçmişte oluşturulan yapılar ve ortamlar hala daha geçerliliğini sürdürürdü. Ancak yüz yıldan beri aile birimlerini inceleyen sosyologlar, aynı toplumun evrimindeki çeşitli dönemlerde bile birbirlerinden çok farklı aile tipleriyle karşılaştıklarını belirtmişlerdir. İnsan yaşadığı ortam ile sürekli değişken bir ilişki içerisindedir. Bu ilişki doğrudan konut tasarımım etkilemektedir. İnsan ile ortam arasındaki ilişkiler, bölgesel ve az gelişmiş toplum ve yerleşmelerde daha belirgindir. Bu nedenle, insan davranışlarının ve toplumların yaşam biçimlerinin konut tasarımına olan etkileri Trabzon "Araklı" ilçesi konutları incelenerek ele alınmıştır. Araklı'da yer alan konut tipleri, köy evleri ve ilçe merkezindeki apartman tipi evler olarak çeşitlilik gösterir. Bu çalışmada her iki konut tipi de kaynak taraması, anket ve gözleme dayalı bir araştırma metodu ile incelenmiştir. Bu araştırmayla, Araklı ilçe merkezinde ve köylerinde mevcut olan konut tiplerinin toplum yaşantısına uygunluğu irdelenerek uymayan yönleri tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde sunulan önerilerle mevcut yapılarda olabilecek iyileşmeler ve bundan sonraki uygulamalarda dikkate alınması gereken hususlar tespit edilmiştir. Araştırmanın ilk üç bölümü kaynak taraması yöntemiyle oluşturulmuş kuramsal bilgileri içermektedir. Dördüncü bölüm kaynak taraması, anket ve gözlem çalışmaları ile konut tiplerinin incelenerek rölevelerinin çıkarılması ve bunların değerlendirilmesinden oluşmaktadır. Sonuç bölümünde ise araştırılan konutların toplum yaşantısına ve kültürel değerlere uygunluğu incelenmiş, uymayan yönleri tespit edilmiş ve bazı çözüm önerileri sunulmuştur.