Pervane/nozul sisteminin analizi

Abstract

Pervanenin çevresini bir nozul ile çevreleme düşüncesinin bir avantaj sağladığını ilk olarak Kort (1934) göstermiştir. Pervanenin nozul içinde kullanılması ile, verimi arttırma, pervane kavitasyonunu azaltma veya pervaneyi dış etkenlerden korumak hedeflenebilmektedir. Verim artışı sağlanması amacıyla pervane içerisindeki akım hızım artıran ve pozitif bir itme sağlayan nozul tipi "Hızlandırıcı Nozul veya Kort Nozul" olarak adlandırılır. Bu tip nozulların kullanılması ile ağır yükleme durumlarında gerekli makine gücü ve kanat uçlarındaki serbest girdaplar azalır. Genellikle büyük yük gemilerinde, tankerlerde, hızlı savaş gemilerinde, torpidolarda ve kavitasyon riski taşıyan sistemlerde pervanede kavitasyonu önlemek amacıyla kullanılan nozul tipi ise "Yavaşlatıcı Nozul" olarak adlandırılır. Kavitasyon başlangıcım geciktirmede önemli bir rol oynayan Yavaşlatıcı Nozul uygulamasında alam hızının azaltılması kanatlarda basınç artışına yol açar. Bu artış, kavitasyon başlangıcını geciktirmede önemli bir rol oynar. Buna karşılık nozul, kendi başına negatif bir itme sağladığı için bunu karşılayacak şekilde pervane yükünün artırılması gerekir. Bu çalışmada pervane+nozul sistemi ele alınarak sistemin performansı, nozul boyuna, pervane kanat ucu ile nozul iç yüzeyi arasındaki açıklığa ve pervanenin nozul içindeki yerine bağlı olarak hesaplanmakla birlikte aynı sevk sistemi için nozullu ve nozulsuz hal irdelenmiştir. Parametrik çalışma için iki değişik nozullu pervaneli sevk sistemi ele alınmış ve analizlerin bilgisayar ortamında yapılabilmesi için Yıldız Teknik Üniversitesi'nde geliştirilmekte olan Fortran kodunda yazılmış DPROP yazılımı kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar literatürdeki sonuçlar ile karşılaştırılarak yorumlar yapılmıştır.