Ege denizinde aidiyeti tartışmalı ada, adacık ve kayalıklar sorunu: Kardak Krizi'nin çatışma çözümü analizi açısından incelenmesi

Abstract

Tezin amacı: Ege Denizi'nde aidiyeti tartışmalı ada, adacık ve kayalıklar sorununa neden olan Kardak krizini çatışma çözümü analizi açısından incelemektir. Analiz, Türk- Yunan ilişkilerindeki diğer konular dışarıda tutularak, tarafların karar alma süreci üzerinde yoğunlaşarak yapılmıştır. Özellikle askeri birimlerin de çatışma sürecine dahil oldukları periyot içinde tarafların karar alma süreçleri oyun teorisi modelleri yardımıyla incelenmiştir. Metot: Öncelikle Soğuk Savaş sonrası döneme ilişkin uluslararası sistemin yapısı ve çatışmaların çözümüne ilişkin çabalar incelenerek, Kardak krizinin uluslararası ortamın hangi özellikleri gösterdiği ortamda yaşandığı tespit edilmiştir. Günümüz çatışma çözümü teorilerinin gözden geçirilmesinin ardından, Ege'de aidiyeti tartışmalı ada, adacık ve kayalıklar sorununun ortaya çıkmasına neden olan Kardak krizi süreci, tarafların tezlerini de içerecek şekilde incelenmiştir. Tarafların karşılıklı adımlarını göstermek amacıyla, Kardak krizi sürecini de içerecek detaylı olaylar kronolojisi çıkarılmıştır. Analiz sırasında, tarafların gelecekte ikili olarak yada üçüncü aktörler yardımıyla konunun çözümüne getirebilecekleri yaklaşımları da belirtmek üzere, krizin analitik çözümlemesi de yapılmıştır. Sonuçta, Ege Denizi'nde iki ülke arasında deniz sınırının çizilmediği tespit edilmiş, ada, adacık ve kayalıkların aidiyetinin belirlenmesinden önce deniz sınırının çizilmesinin mümkün olmayacağı tespit edilmiştir. Taraflar karar alma süreçlerinde rasyonel davrandıkları halde, güvenlik duygusu, karşılıklı güven oluşturmadan ve karşılıklı algılan değiştirmeden sorunu istikrarlı ve kalıcı bir çözümün bulunması mümkün görünmemektedir. Türkiye'nin uyuşmazlıkların çözümü için ikili görüşmeler yapılması yönündeki ısrarlı yaklaşımlarına karşın Yunanistan gerekli ilk adımı atmak konusunda yetersiz kalmaktadır.