Antakya'da yaşam ve mimarlık

Abstract

Antakya, Roma Dönemi'nden günümüze kadar çeşitli kültürleri bünyesinde barındırmış olan, tarihi değeri yüksek bir kenttir. Yaşadığı kültürlerin izlerini bugün hala görmek mümkündür. Kentte, konut tipleri ve yaşantı biçimleriyle birbirlerinden farklı iki yerleşim bölgesi görülmektedir. Bu yerleşimler, 19. Yüzyılda yapılan konutların bulunduğu eski yerleşim ve daha sonraki dönemlerde yapılmış olan konutların bulunduğu yeni yerleşimdir. Eski yerleşimde, günümüze kadar gelebilmiş, Antakya'ya ait yerel özellikler taşıyan avlulu konutlar bulunmaktadır. Yeni yerleşimde ise, yerel özelliklerini kaybetmiş her yerde olabilecek yeni konutlar görülmektedir. Tez çalışmasında , Antakya kentindeki eski ve yeni yerleşim bölgesindeki konutlar araştırılmış, incelenmiş, buralarda yaşayan insanların ortak yönleri, istekleri, şikayetleri anket ve gözlemlerle belirlenmiştir. Eski ve yeni yerleşim bölgeleri yaşam biçimi ve mimari açıdan karşılaştırılmıştır. Yapılan bu çalışmalar sonucunda Antakya kentinde çevresel ve bölgesel koşullar gözönünde tutularak, konut tasarımına yönelik kararlara varılmıştır. Elde edilen bu kararlar doğrultusunda Antakya kentine ait bir konut tipi geliştirilmeye çalışılmıştır. Tezin birinci bölümünde, Antakya kentini tanıtıcı bilgilere yer verilmiş coğrafi durumu, tarihçesi, tarihi yapıtları, yerleşim biçimi, yaşantı biçimi kentin haritalarıyla birlikte anlatılmaya çalışılmıştır. İkinci bölümünde, Antakya kentinin eski ve yeni yerleşim bölgeleri araştırılmıştır. Antakya kentindeki eski yerleşim bölgesindeki konut plan tipleri ve yeni yerleşim bölgesindeki konut plan tipleri incelenmiş, her iki bölgede oturan kişilerle anketler yapılmıştır. Eski ve yeni yerleşim bölgelerindeki konutlar, çevre ve konut bakımından karşılaştırılmıştır. Anket değerlendirmeleri ve eski yerleşim bölgesi ile yeni yerleşim bölgesi karşılaştırmaları sonucunda kente özgü bir konut tipi için veriler elde edilmiştir. Tezin 3. ve sonuç bölümünde, ikinci bölümdeki çalışmalar değerlendirilmiş, elde edilen veriler doğrultusunda Antakya kentine özgü bir konut tipi geliştirilmiştir.