Öğretmenlerin yabancılaşma algıları

Abstract

Bu araştırma, resmi ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin yabancılaşma algı düzeylerini tespit etmeyi, yabancılaşma duygusunu Güçsüzlük, Kuralsızlık/Normsuzluk ve Toplumsal Yalıtılmışlık boyutları açısından yaşayıp yaşamadıklarını belirlemeyi ve bu bağlamda öğretmen yabancılaşma düzeyi ile cinsiyet, yaş, medeni durum, çalışma süresi ve okul türü değişkenleri arasında istatistiksel açıdan fark olup olmadığını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Araştırma evrenini, İstanbul İli Beşiktaş İlçesinde resmi ilk ve orta dereceli okullarda 2008-2009 Eğitim-Öğretim yılında görev yapan 1286 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi, oranlı eleman örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen 300 öğretmenden oluşmaktadır. Örneklemi oluşturan öğretmenlere "Dean Yabancılaşma Anketi", kişisel bilgiler bölümü eklenerek uygulanmıştır. Elde edilen veriler, istatistik programı SPSS'te çözümlenmiştir. Cinsiyet ve medeni durum değişkenlerine göre yabancılaşma düzeyinin farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için t-testi ve diğer demografik değişkenler için ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda, öğretmenlerin yabancılaşma algıları, "bazen" düzeyinde bulunmuştur. Boyutlar açısından bakıldığında, en çok Kuralsızlık boyutunda yabancılaşma tespit edilmiştir. Yabancılaşma düzeyinin ikinci derecede algılandığı boyut ise Güçsüzlük, yabancılaşmanın en az algılandığı boyut ise Toplumsal Yalıtılmışlık boyutudur. Cinsiyet-yabancılaşma düzeyi/Güçsüzlük boyutu, medeni durum-Toplumsal Yalıtılmışlık boyutu, çalışma süresi-Kuralsızlık boyutu, okul türü-yabancılaşma düzeyi/Kuralsızlık ve Toplumsal Yalıtılmışlık boyutları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık görülmüştür. Bunun yanında, yaş değişkeni ile yabancılaşma düzeyi arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır.