Türkiye’de kurumsal çeviri alanında kısıtlar/güç ilişkileri, çeviri sosyolojisi odağında üretilen çözümler

Abstract

Bu tez çalışmasının amacı Türkiye’de kurumsal çeviri alanının tüm dinamiklerini incelemek ve çeviri ürün üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Bu etkiler çalışmada zorluk ve kısıt olarak ikiye ayrılmıştır. Çeviri sürecinde karşılaşılan ve çözümsüz oldukları için çeviri ürüne zarar veren sorunlara kısıt, çözümü bulunabilenlere ise zorluk adı verilmiştir. Bu inceleme düşünümsel, ilişkisel ve ampirik bir yaklaşım ortaya koyan Pierre Bourdieu’nün sunduğu yöntem ve araçlarla sürdürülmüştür. Çalışmada somut yapılar olarak ele alınan kurumlar farklı güç ilişkilerini, iktidar ve mücadele biçimlerini barındırdığı için araştırmada ilişkisellik ön plana çıkmıştır. Bununla birlikte, kuramın deneysel yolla sağlamasının yapılmasını isteyen Bourdieucü anlayış çerçevesinde dört farklı kurumla saha çalışması gerçekleştirilmiştir. Tez çalışması üç ayrı bölümde incelenmiştir: Kavramsal tartışmalarla birlikte kurumsal çeviri ve kurumsal alanın ele alındığı ilk bölüm, Bourdieu sosyolojisinin hem alan, sermaye, habitus gibi kilit kavramlarının hem de alan çözümlemesi kapsamında önerilen üçlü modelinin anlatıldığı ikinci bölüm ve saha araştırmasının analiz edildiği üçüncü bölüm. Saha incelemesinin yapıldığı son bölümde düşünümsel bir sosyoloji öneren Bourdieucü anlayışla genel kabullerden uzaklaşılarak kurumsal alanın inşası yapılmış; alandaki eyleyiciler, çıkar ve sermaye türleriyle alanın kuralları açıklanmıştır. Ardından, önerilen üçlü model çerçevesinde kurumsal alanda gözlenen iktidar biçimleri, güç ilişkileri, konumlanmalar, mücadeleler, habitus ve hiyerarşi gibi konular irdelenmiş; elde edilen bu verilerle kurumsal alanda gözlenen tüm bu dinamiklerin sebep olduğu zorluk ve kısıtlar açığa çıkarılmıştır.