İlköğretim okulu yöneticilerinin yeni bilim liderlik davranışlarına ilişkin görüşleri

Abstract

20. yüzyılın başlarında, Einstein'ın görelilik teorisi ve kuantum fiziği, Newton fiziğini tartışmaya açmış ve "yeni bilimin" tohumlarını ekmiştir. 20. yüzyıl ile yeni bilim olarak adlandırılan bilim felsefesi araştırma, paradigma ve yöntemlerde değişimlere neden olmuştur. Yeni biliminden doğan bu değerler dizisi ve yeni yönelimler sosyal bilimleri de kaçınılmaz olarak etkilemiştir. Fen bilimleri alanında yaşanan söz konusu bu paradigmatik dönüşümün bir uzantısı olarak sosyal bilimler alanındaki etkileri, toplumsal olarak eğitime ve dolayısıyla okullara karşı geliştirilen bakış açısındaki değişiklikler şeklinde görülmüştür. Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin görüşlerine göre yeni bilimin temel ilkelerine dayalı liderlik anlayışını irdelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2014-2015 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Üsküdar ilçesinde görev yapmakta olan 150 okul yöneticisi oluşturmuştur. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen "Yeni Bilim Liderlik Ölçeği" ile toplanmıştır. Ölçek beş boyuttan ve toplam 36 maddeden oluşan likert tipi bir ölçektir. Araştırmanın verilerinin çözümlenmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular incelendiğinde araştırmaya katılan okul yöneticilerinin gösterdiği yeni bilim liderlik düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. "Tamamlayıcılık" boyutu en yüksek düzeyde gösterilen yeni bilim liderlik davranışı olmuştur. "Anlamsal ve Kaotik Karmaşıklık" boyutu en düşük düzeyde gösterilen yeni bilim liderlik davranışı olmuştur. Erkek okul yöneticileri "Belirsizlik ve Tahmin Edilemezlik" boyutundaki liderlik davranışlarını kadın yöneticilerden daha çok gösterdiklerini düşünmektedirler.