Taşıyıcı sistemde burulma düzensizlikleri ve mimari tasarımda yapılan hataların incelenmesi

Abstract

Yapılan incelemelerde depremler sırasında, daha yapısal tasarım sürecinin başında mimari tasarımda yapılan hatalar, yanlış geometri seçimleri, estetik ve görünüş kaygılan nedeniyle yapılan hatalı düzenlemeler sonucu oluşan taşıyıcı sistem düzensizliklerinden dolayı pek çok hasarın meydana geldiği görülmüştür. Bu amaçla deprem riski olan ülkelerin deprem yönetmeliklerinde düzensiz yapılar için özel şartlar getirilmiştir. Bu çalışmada, deprem yüklerinin yapılar üzerindeki etkisi hakkında bilgiler verilmiş, depreme dayanıklı yapı tasarımı, mimari ve taşıyıcı sistem düzenlemesi başlıkları altında açıklanmıştır. Yapılarda düzensizlik oluşturan durumlar ve bunların yapı davranışı üzerindeki etkileri açıklanmıştır. Çeşitli ülkelerin deprem yönetmelikleri incelenmiş ve bu ülkelerin taşıyıcı sistem düzensizliklerine bakışı ve düzensiz yapılara karşı aldığı önlemler incelenmiştir. A2 ve A3 türü düzensizlik durumu içeren, boşluk alanları toplamının kat brüt alanına oranı 0,18 - 0,374 - 0,545 olan 8 katlı üç farklı yapının Eşdeğer Deprem Yükü Yöntemine göre analizleri yapılmış ve yapıların döşemelerinin kendi düzlemleri içinde üzerlerine gelen deprem kuvvetlerini düşey taşıyıcı elemanlara güvenle aktarabildiği görülmüştür. Ancak üç sistemde de, idestatik 99 programıyla yapılan analizler sonucu, bina üst katlarındaki yük oluşturan elemanlar zemin katta geniş açıklıklar oluşturabilmek amacıyla devam ettirilmediği için B2 türü ( Yumuşak - zayıf kat ) düzensizlik durumu ayrıca boşluk oram diğer örneklere göre fazla olan yapıda Al türü ( Burulma düzensizliği ) düzensizlik durumu tespit edilmiştir. Daha sonra yapılan örneklerde ilk üç örnekteki yapı sistemleri aynen alınarak analizler 6 ve 4 katlı yapılar için tekrarlanmış ve sonuçlar karşılaştırılmıştır.