Akaryakıt istasyonu seçme problemine coğrafi bilgi sistemleri ve bulanık analitik ağ prosesi yaklaşımı

Abstract

Türkiye'de akaryakıt istasyonu yatırımcısını zorlayan faktörlerden ilki, teklif ettikleri yerin imar planlarına uygun olması gerekliliğinin birçok kritere bağlı olmasıdır. İmar, itfaiye, ulaşım, zemin deprem, su ve kanalizasyon tesisleri, koruma alanları, doğal gaz ve elektrik hatları açısından, sektör için gereken ölçütlerin sağlanması İstanbul gibi metropolitan şehirlerde oldukça zor olmaktadır. Yatırımcının karar vermesi gereken ikinci önemli konu ise sektördeki vergi oranlarının yüksekliği ve yapılacak yatırımın büyüklüğü düşünüldüğünde satış hacminin en üst düzeyde olabileceği bölgenin seçilmesidir. Bu çalışmada akaryakıt sektörü hakkında genel bilgi verilmiş olup, akaryakıt istasyonu kurulma süreci incelenmiştir. Uygulama safhasında, İstanbul Avrupa Yakasında kurulu 8 adet akaryakıt istasyonu arasından, yatırımcının devralacağı istasyonunun seçiminin ilk aşaması için karar destek aracı olan Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılmıştır. Daha sonrasında satış hacmini etkileyen yerin mevcut ve gelecek potansiyeli, yapısal, dağıtıcı firma ve ekonomik faktörlerin ve alt kriterlerin hiyerarşisi oluşturulup, seçim kısmının ikinci bölümünde, belirsizlik ortamında çok kriterli karar verme problemine çözüm getiren Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi ve Bulanık Analitik Ağ Prosesinden yararlanılarak elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir.