Türk ve Alman masallarının doğu-batı sentezi kapsamında topluma gönderdiği iletiler yönünden incelenmesi ve karşılaştırılması

Abstract

Masallar, çocuğun hayal âlemini besleyen, ona yeni ufuklar açan büyülü bir dünyadır. Türk masallarındaki konuların benzerleri Avrupa, İran ve Arap masallarında da vardır. Araştırmada bu benzerlik ve farklılıklar çerçevesinden Türk ve Alman masallarında topluma gönderilen mesajların/iletilerin tespiti yapılacaktır. Masallardan elde edilen iletiler Muhsine Helimoğlu Yavuz’un “Masallar ve Eğitimsel İşlevleri” başlıklı kitabından yararlanılarak beş başlık altında sınıflandırılmıştır. Bu başlıklar; etik iletiler, psikolojik iletiler, sosyolojik iletiler, ekonomik iletiler ve öteki iletilerden oluşmaktadır. Kişisel gelişimi destekleyen ve desteklemeyen iletilerin masallarda yer aldığı görülmüş, bu iletilerin yüzde ve frekans analizi ile karşılaştırılması hedeflenmiştir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden “doküman incelemesi” yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise “betimsel analiz” yapılmıştır. Bu amaçla Pertev Naili Boratav’ın Türk Masallarını derlediği “Zaman Zaman İçinde” ve “Az Gittik Uz Gittik” kitapları ile Grimm Kardeşlerin Alman masallarını derledikleri iki ciltlik “Grimm Masalları” incelenmiş ve çeşitli tespitlerde bulunulmuştur. Türk ve Alman masallarının iletiler yönünden incelendiği bu çalışmada, iki farklı kültüre ait olan bu eserlerin ortak noktalarının bulunduğu görülmüştür. Bu ortak noktalar kişisel gelişimi destekleyen iletiler ve desteklemeyen iletiler olmak üzere iki grupta incelenmiş ve ekler kısmında yer verilmiştir. İyiliğin her zaman kazanması, alçak gönüllülüğün büyük bir erdem olduğu gibi kişisel gelişimi destekleyen iletilerin her iki kültüre ait masallarda da yer aldığı görülmüştür. Kişisel gelişimi desteklemeyen iletiler açısından bakıldığında ise Alman masallarında yer alan kişisel gelişimi desteklemeyen iletilerin oranının Türk masallarından daha fazla olduğu görülmüştür.