Vadeli işlemler piyasaları ve uygulaması

Abstract

Finansal piyasalar, ihtiyaçlar doğrultusunda son yıllarda büyük gelişme göstermiştir. Buna parelel olarak, vadeli piyasalar gelecekte oluşabilecek riskleri kontrol etmek için ortaya çıkmıştır. Bu piyasaların temel mantığı gelecekteki fiyat riskini bugünden belirlemektir. Bu piyasalarda kullanılan ürünler, organize borsalarda ve tezgah üstü piyasalarda işlem görmektedir. Temelde, vadeli işlemler finansal ürünler ve emtia üzerine yapılmaktadır. Türkiye'de vadeli işlemler piyasalarının hukuksal yapısı, 1980'li yıllarda kurulmaya başlanmıştır. Bunun sonucunda, izmir Ticaret Borsası, Vadeli İşlemler Piyasası, İstanbul Allın Borsası, Vadeli İşlemler Piyasası ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, Vadeli İşlemler Piyasası kurulmuştur. Bu piyasaların kurulmasının amacı, spot piyasanın etldnliğinin artırılması ve yatırımcıyı oluşabilecek riskden korumaktır. Vadeli işlem piyasaları ürünleri, forward, futures, opsiyon ve swap'tir. Bir finansal vadeli piyasa ürünü olan endekse dayalı vadeli işlem sözleşmesi, portföy yönetim aracı olarak kullanılmaktadır. Bu konuda IMKB tarafından yürütülen çalışmalar son aşamaya gelmiştir.