Otomotiv sektöründe veri zarflama analizi ile finansal etkinlik ölçümü

Abstract

Bu tez çalışmasının amacı, Türkiye Otomotiv Sektöründe, motorlu taşıt üretimi yapan firmaların finansal etkinliklerinin incelenmesidir. Çalışmada, finansal yönden etkin olan ve olmayan firmalar belirlenmiş, etkin olmayan firmalara da, etkin çalışabilmeleri için kendilerine referans olan etkin firmalar yardımıyla hedef değerler belirlenmiştir. Ayrıca, finansal etkinlik düzeyinin, bazı finansal oranlarla ve firmanın sermaye yapısıyla (yerli-yabancı) ilişkisi incelenmiştir. Genel olarak otomotiv sektörü, içinde bulunduğu ekonomilerde, en büyük ciro, kar ve istihdam seviyelerine sahip, ülke ekonomisine en çok katkıyı sağlayan ve aynı zamanda kriz dönemlerinde çok fazla kırılgan olan sektörlerden biri olduğundan, bu çalışma için seçilmiştir. Analiz yöntemi olarak, sektörün yapısına uygun olan, çok girdili ve çok çıktılı sistemleri karşılaştırma imkânı sunan Veri Zarflama Analizi seçilmiştir. VZA, seçilen girdilerin ve çıktıların birimlerinden bağımsız olarak etkinlik analizi yapmakta, oluşturduğu referans kümeleri sayesinde etkin olmayan firmalara da hedef değerler belirlemektedir. Uygulamada girdi olarak: Özsermaye, Toplam Aktif ve İstihdam, çıktı olarak: Ciro, Net Kar ve İhracat rakamları seçilmiştir. Çalışma sonucunda, analize dahil edilen on firmanın beş tanesinin finansal yönden etkin olduğu, diğerlerinin ise değişik seviyelerde etkin olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Firmaların etkinlik seviyelerinin, çeşitli finansal oranlarla ilişkisi yorumlanmış, sermaye yapısıyla ise bir ilişkisi olmadığı ortaya çıkmıştır.