Erol Büyükmeriç'in çocuk kitaplarının eğitsel iletiler açısından incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Türk çocuk edebiyatı yazarlarından Erol Büyükmeriç'in çocuklar için yazdığı hikayelerindeki eğitsel iletileri, bu iletilerin sunuluş biçimleri ve amaçları bakımından sınıflandırılarak hikaye kitaplarındaki dağılımını tespit etmektir. Araştırmanın yöntemi nitel araştırma olup, nitel araştırma yöntemlerinden, doküman incelemesidir. Çalışma deseni, iç içe geçmiş tek durum desenidir. Araştırmada veri kaynağı olarak Erol Büyükmeriç'in 5 öykü kitabından faydalanılmıştır. Eserler, doküman incelemesi aşama ve ilkeleri doğrultusunda, eğitsel iletileri, bu iletilerin sunuluş biçimleri ve amaçları bakımından sınıflandırılmıştır. Veri toplama aracı olarak, 139 farklı eğitsel iletiyi bulunduran ölçüt listesinden yararlanılmıştır. İncelenen kitaplarda tespit edilen eğitsel iletiler sunuluş (aktarış) biçimlerine göre “Doğrudan Aktarılan İletiler (Açık İletiler)” ve “Dolaylı Yoldan Aktarılan İletiler (Örtük İletiler)” şeklinde sınıflandırılmıştır. Sunuluş biçimlerine göre dolaylı/doğrudan aktarılan iletiler şeklinde tasnif edilen iletiler amaçlarına göre ise Kişilik Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler, Toplumsal Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler, Dini Duyguların Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler, Ulusal Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler, Çevre Bilinci Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler, Estetik Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler, Evrensel Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler, Ekonomik Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler biçiminde gruplandırılmıştır. Erol Büyükmeriç'in incelenen 5 kitabında eğitsel ileti tespit edilmiştir. Araştırılan eserlerin metinlerinde toplam 527 eğitsel ileti tespit edilmiştir. Bu eğitsel iletilerin 486 tanesi örtük ileti olup dolaylı aktarım yoluyla okuyucuya aktarılmıştır. Eğitsel iletilerden 41 tanesi ise yazarın açıkça ifade ederek (açık ileti) doğrudan aktarım yoluyla okuyucuya sunduğu iletilerdir. Yazarın kitaplarında en çok tespit edilen eğitsel ileti grubu “Kişisel Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler”dir.