Türkiye'nin sosyal güvenlik sisteminin Muş'taki yansımaları

Abstract

Dünya iktisadi tarihi içerisinde, toprakların çitlenmesi ile başlayıp, sanayi devrimi ile hız kazanan mülksüzleşme ve metalaşma, sosyo-ekonomik yapının da değişmesini beraberinde getirmiştir. Sermayeyi elinde bulunduran sınıf zenginleşirken, emek sahipleri sefalet içerisinde yaşamaya başlamıştır. Serbest piyasa ekonomisiyle özdeşleşen kapitalist sistemin neden olduğu bu durum, geliştirilen karma sistem ile giderilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla; kapitalist sistemin ortaya çıkardığı, yaygınlaştırdığı ve/veya derinleştirdiği riskler, kontrol altına alınmaya çalışılmıştır. Başlarda toplumsal anlamda aşırılıkları gidermek adına üretilen politikalar, zamanla sosyal politikaları oluşturdu. Çalışmamızın ilk kısmında, Avrupa’da sosyal güvenliğin nasıl geliştiğini ele aldık. Avrupa'daki dönüşümden etkilenen, Osmanlı'nın bu dönüşüme nasıl tepki verdiğini, Türkiye’de sürecin nasıl devam ettiğini inceledik. Çalışmanın temel gayesi, Muş gibi sosyo-ekonomik açıdan gelişememiş illerde, sosyal politikanın nasıl yansıdığıdır. Bu amaçla, 2014 Mayıs-Haziran ve Eylül aylarında Muş halkından 100 kişi ile görüşülmüş, bunlardan 60’ı ile derinlemesine mülakat yapılmış, böylece sosyal politikanın Muş'taki yansıması incelenmeye çalışılmıştır. 6 ilçesi bulunan kentin 4 ilçesinde çeşitli kurum/kuruluş ve hanehalkları ile görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler sonucunda, sosyal güvenlik içerisinde, sosyal yardımların ciddi oranda olduğunu, fakat yapılan yardımlar arasında “gereksiz” görülen ve amacına hizmet edemeyen yardımlar olduğu da saptanmıştır. İzlenen politikalar, ilin içinde bulunduğu sosyo-ekonomik döngüden çıkılmasını sağlamamanın yanı sıra bazı sorunları da beraberinde getirmiş olduğu sonucuna varılmıştır.