Annelik sosyalizasyonu ve sosyal medya: Instagram örneği

Abstract

Bu çalışmada, sosyal medyanın annelik sosyalizasyonuna olan katkısı analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, annelerin paylaşımları incelenmiştir. Takipçi sayısı fazla olan ve çok tanınan 25 Instagram kullanıcısı seçilmiş, bu kullanıcıların paylaşımları katılımcı gözlem yoluyla izlenmiştir. Instagram paylaşımlarında ve yorumlarında şahit olduğumuz annelik anlayışı modernitenin temel zihniyet kalıplarına dayandığından, modern toplumu, geleneksel toplumdan farklı kılan özellikler dikkatle incelenmiştir. Annelikle sıkı sıkıya ilişki içinde olan modern aile, çocukluk ve ebeveynlik fikirleri de tarihi ve sosyolojik olarak incelenmiş ve bu kavramların birbirleriyle ve moderniteyle olan ilişkisi açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. Anneliğin modern toplum ve modern birey fikirleriyle sıkı sıkıya ilişki içerisinde olduğu da unutulmamıştır. Kimlik, benlik ve rol kavramları sembolik etkileşimci bir çerçevede tanımlanarak, sosyalizasyon ve annelik sosyalizasyonu sürecini açıklamak için kullanılmıştır. Ayrıca modern annelik anlayışı ve annelik sosyalizasyonunu anlamak için seçtiğimiz alan olan sosyal medyanın kendine has özgünlüklerini anlamak amacıyla sosyal medya da çeşitli yönleriyle incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda, sosyal medyanın annenin yeni benliğini algılaması ve kabullenmesi, bir grup kimliği edinmesi, ihtiyaç duyduğu pratik ve psikolojik desteği sağlaması, beklenti ve idealleri içselleştirmesi ve yeniden tanımlaması ve bazı toplumsal ve bireysel ihtiyaçlarını gidermesinde etkili bir sosyalizasyon aracı olduğu anlaşılmıştır. Sosyal medyanın özgür, dinamik ve açık yapısı sayesinde anneler tarafından toplumun annelik rolü hakkındaki algısını şekillendirmek, başka bir deyişle anneliğe dair bazı norm ve beklentileri müzakere etmek, reddetmek ve yeniden tanımlamak için kullanıldığı saptanmıştır.