Çağdaş çocuk edebiyatı eserlerinde teknolojinin sunuluş biçimleri

Abstract

21. yüzyıl yüksek teknolojinin kullanıldığı, günlük hayatın her anında teknolojiyle iç içe yaşadığımız, dijital yaşamın her geçen gün önem kazandığı ve insanların gelişen teknolojiye uyum sağlamak zorunda kaldığı bir dönemdir. 2000 yılı ve sonrasında doğanlar teknolojiyle yaşamaya başlayan, teknolojiyi çok iyi bilen ve kullanan bir kuşaktır. Çalışmanın amacı; yeni nesil çocuklara yönelik yazılmış olan çağdaş çocuk edebiyatı eserlerinde bulunan teknolojik unsurların, hangi yönler açısından sunulduğunu incelemektir. Bu çalışmada teknolojiyle iç içe olan 6-12 yaş arası çocuklara yönelik yazılmış çocuk eserlerinde yer alan teknolojik aletler, teknolojik yazılım ve uygulamalar, teknolojinin çocuk eserlerinde sunulurken yansıtılan olumlu ve olumsuz yönleri, çocuk kitapları bağlamında teknolojinin çocuğun gelişimine göre sunuluşu ve araştırmada incelenen eserlerdeki çocuk kahramanın çevresinde yer alan ebeveyn ve diğer kahramanların teknolojiye yönelik bakış açıları incelenmiştir. Bu bağlamda inceleme nesnesi olarak 2000 ve sonrasında yazılmış olan 7 adet çağdaş çocuk eseri 6 ana kategori ve 37 alt kategori kapsamında incelemeye alınmıştır. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemi kullanılan çalışmada içerik analizi ve betimsel analiz ile inceleme yapılmıştır. Araştırma sonucunda eserlerde teknolojik unsurlar açısından dengeli bir dağılım olmadığı tespit edilmiş olup kategorilere göre en fazla sunulan teknolojik unsurlar cep telefonu ve sosyal medya kullanımı, haberleşme ve iletişim, ulaşım, teknolojik aletlerle ilgili yaşanılan aksaklıklar olarak saptanmıştır. Tüm eserlerde çocuğun sosyo-duygusal gelişim alanının teknolojiden etkilendiği sunulurken eserlerde teknolojiye bakış açısı bakımından ortak bir görüş yoktur.