Deprem riski analizi ile İstanbul ve çevresinde istinad duvarları tasarımı

Abstract

Depremin rastgeleliği ve çeşitli belirsizliklerinden dolayı, yapıların projelendirmesinde kullanılacak deprem parametreleri olasılık ve istatistik yöntemlere dayanan yaklaşımlarla belirlenmektedir. Sismik risk analizinin amacı, tarihi deprem verilerinin analizi ile inşaat sahasında ileride olabilecek sismik bir etkinlik için belirli olasılık değerleri elde etmektir. Bu çalışmada öncelikle Litosfer' de meydana gelen hareketler levha tektoniği ile açıklanmış, dünya üzerinde sürekli hareket halinde bulunan levhaların meydana getirdiği jeolojik oluşumlara yer verilmiştir.Daha sonra deprem konusu : tarihçesi başta olmak üzere, oluşum mekanizması, faylar, deprem türleri, deprem parametreleri ve tanımlamaları, parametreler arasındaki bağıntılar, deprem spektrumu ve depremlerin yapılara etki ve zararları ele alınmıştır.Depremselliğin bölgelere göre değişik değerler alması nedeniyle bu konu Türkiye ve İstanbul için ayrı bir bölüm olarak alınmıştır.Bu bölümde önce Türkiye'nin daha sonra da İstanbul'un jeolojik ve depremsellik özellikleri verilmiştir. Bölüm sonunda da İstanbul ve çevresinde geçmişte yaşanmış büyük depremlere değinilmiştir. Sonraki bölümde istinat duvarları çeşitleri ile istinat duvarına etkiyen yanal kuvvetler ele alınmış ve sayısal bir örnek verilmiştir. Teorik anlatımlardan sonra yapılan sayısal çalışmalarda öncelikle İstanbul bölgesi için 1898 - 1996 yıllan arasındaki doksandokuz sene içinde meydana gelen,büyüklüğü dört ve dörttten büyük depremler gözönüne alınmış, Gumbel risk olasılığı metodu kullanılarak çeşitli risk olasılıkları ve episantr uzaklıkları için maksimum magnitüd, ivme, hız ve deplasman tahminleri yapılmıştır.Bulunan zemin ivme değerleri ile Mononobe-Okabe ve Deprem yönetmeliğine bağlı kalarak ayrı ayrı hesaplamalar yapılmıştır.Bu hesaplamalarda istinat duvarlarında deprem halinde oluşacak toplam deprem yükünün risk olasılıkları, içsel sürtünme açısı, episantr uzaklıkları ve duvar yüksekliğiyle değişimleri grafikler halinde verilmiştir. Yapılan hesaplamalarda daha sonra yeraltı suyunun da etkisi gözönüne alınmış ve grafikleri hazırlanmıştır.