Türkçe sözlüğe halk ağzından girmiş kelimeler ve kökenleri ( A-G )

Abstract

On birinci baskısı yapılan Türkçe Sözlük'ün söz varlığı 122.423'e ulaşmıştır. Bu söz varlığının bir bölümünü de halk ağzından alıntı kelimeler oluşturmaktadır. Mevcut on bir baskının taranması yoluyla ortaya konulan bu halk ağzından alıntı söz varlığının kökenlerinin araştırılmasıyla, sözlükteki; maddelendirme, anlamlandırma, kelimelerin halk arasındaki kullanım yaygınlığı gibi özellikleri kontrol etmeye imkan sağlanacaktır. Tespit edilen alıntı sözcüklerin hangi dilden geldiği veya hangi aracı dil vasıtasıyla Türkçeye girdiği bilgisi, aynı zamanda komşu diller arasındaki ortak söz ve kültür varlıklarının belirlenmesini de sağlayacaktır. Çalışmamızda, standart dilde kullanılan kelimeler ile halk dilinde kullanılan kelimelerin fonetik ve semantik açıdan karşılaştırılması da dil bilim açısından önemli bir kazanımdır. Bu sözcükleri Eski Türkçe döneminden itibaren, Türkoloji'nin güncel bilgi ve kaynaklarını verimli ve sistematik bir şekilde kullanarak etimolojik, semantik, fonetik açılardan değerlendirmenin, Türkçe Sözlük'ün bilimsel seviyesini ve kullanılabilirliğini artıracağı açıktır. Ayrıca karşılaştırmalı dilbilim verilerinin, etimoloji araştırmalarına; Tarama Sözlüğü ile Derleme Sözlüğü'nden alınan örneklerin de ağız çalışmalarına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir. Bu çalışmada a-g harfleri arasındaki kelimeler incelenmiştir. Çalışmamızın giriş kısmında amaç ve çalışmanın yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. Sonuç kısmında bazı kelimeler ve bazı anlamlara dair önerilerimiz yer almaktadır. Dizin kısmında ilk olarak kökeni araştırılan kelimeler sıralanmıştır. Diğer dillere ait kelimelerin dizininde daha sonra alıntı kelimeler gösterilmiştir. Bu çalışmayla sözlüklerde yer alan kelimelerin köken bilgisi kısmının daima güncellenmesinin gerekliliği ortaya konmuştur.