Uyarlamalı optik sistemlerin aktif bozucu bastırma yaklaşımıyla kontrolü

Abstract

Deforme edilebilen aynalar, uyarlamalı optik sistemlerin ana bileşeni olup, atmosferik türbülans, optik cihazlardaki üretim hataları, platform titreşimleri gibi fenomenlerden kaynaklı dalga cephesi bozulmalarını düzeltmede kullanılan etkili bir aygıttır. Bu alandaki gelecek vaat eden başarısı birçok uygulamada kullanılmasına olanak tanımaktadır. Uyarlamalı optik sistemin başarılı bir şekilde çalışması için deforme edilebilen aynaların şekil kontrolünün başarılı bir şekilde yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu sistemlerin birçok alanda kullanılmaya açık olması, tamamen belirsiz ortamlarda ve bozucular altında asimptotik çıkış regülasyonu problemini beraberinde getirmektedir. Bununla beraber deforme edilebilen aynaların esnek yapısından kaynaklı dinamiklerin kısmi diferansiyel denklemlerle ifade edilmesi ve bu sebepten ötürü dagıtık parametreli sistemler sınıfına dahil olması, sistemin kontrolü aşamasında çeşitli zorlukları beraberinde getirmektedir. Dagıtık parametreli sistemlerin kontrolünde karşılaşılan başlıca zorluklardan biri, ilgili sistemin sonlu boyutlu bir kontrolcüyle kontrol edilebilmesi için gereken uzamsal ayrıklaştırma miktarının belirlenmesidir. Tezin giriş ve modelleme bölümlerinden sonraki ilk bölümünde, bozucu ve referans işaretlerinin bilindigi durum için sistemin kapalı çevrimde iç model kontrolcü ile çıkış regülasyonunu saglayabilmesi için gereken ayrıklaştırma miktarının incelenmesidir. Tezin takip eden bölümünde, çıkış regülasyonu problemi bozucu ve referans işaretlerinin frekanslarının tamamen belirsiz oldugu durum ele alınmıştır. Önerilen kontrolcü yapısı ve yaklaşımın önemi, uyarlamalı optik sistemlerin uygulama alanlarının genişletilmesinde büyük önem

arz etmektedir. Sonraki bölümde ise literatürde dagıtık parametreli sistemlerin belirsiz yörünge takibiyle ilgili boşluktan yola çıkılarak, ısı denklemi ve birinci derece hiperbolik denklem için uyarlamalı bir kontrolcü yapısı önerilmiştir. Tezin deneysel sonuçları içeren bölümünde ise referans işaretlerinin bilindigi durum için iç model kontrolcü, sistem tanıma teknikleriyle elde edilen deforme edilebilen ayna modelinin referans takibi için deney düzeneğine uygulanmıştır.