Geri dönüşüm tesislerine lisans verme probleminin bulanık ANP ve AHP yöntemleri ile değerlendirilmesi

Abstract

Son yıllarda gündemde olan ve birçok ülkeyi artık daha duyarlı bir şekilde çevreyi düşünmeye sevk eden çevre bilinci, Avrupa Birliği ile müzakere sürecindeki aday ülkelerden biri olan Türkiye içinde önemli bir konu haline gelmiştir. Avrupa Birliği'nin aday ülkelere uyguladığı farklı bağlayıcılık düzeylerinde çevre konu başlıklı birtakım tüzükler, direktifler ve kararlar altında Türkiye'nin de yükümlülüklerini yerine getirmesi beklenmektedir. Bunun için de Çevre ve Orman Bakanlığı ve çeşitli kamu kuruluşları, yaşam kalitesinin arttırılması ve gelecek kuşaklara daha sağlıklı bir çevrenin bırakılması için yeni yönetmelikler hazırlayıp çevreci uygulamaları hem kamu sektörüne hem de özel sektöre sunmaktadır.Bu tez tersine tedarik zincirinin bir parçası olan, kullanılmayan malların veya işe yaramayacak haldeki ürünlerin enerji geri kazanımı hariç, organik geri dönüşüm dâhil yeniden işlenmesiyle ilgili olarak kurulan geri dönüşüm tesislerinde Avrupa Birliği standartları doğrultusunda ele alınan geri dönüşümün daha etkin bir şekilde yapılabilmesi için gerekli kriterleri içeren çalışma lisanslarının bu tesislere verilme kararını ele alır. Geri dönüşüm tesisi, T.C Çevre ve Orman Bakanlığı'nın hazırladığı ambalaj atıkları yönetmeliğindeki tanımına göre, fabrika, satış noktası ve benzeri üniteler içerisinde yapılan geri dönüşüm hariç ambalaj atıklarının geri dönüşümünü sağlamak amacıyla kurulan tesistir. Bu tesislere verilen lisansın anlamı ise, geri dönüşüm tesislerinde yönetmelikçe belirtilen kriterleri sağladığı ve kriterlere uygun olarak işletildiği, çevre ve insan sağlığı açısından her türlü önlemleri aldığını gösteren belgedir ve işletmeler bu belge olmaksızın faaliyetlerini gerçekleştiremezler.Çalışmanın amacı planlayıcıların ve karar vericilerin tesislere lisans verirken daha bilimsel ve teknik olarak kararlarını vermelerini sağlamada onlara yardımcı olmaktır. Bunları yaparken karar verme tekniği olarak Bulanık Analitik Ağ Süreci ve Analitik Hiyerarşi Yöntemi belirlenmiştir ve lisans almayı bekleyen işletmelerin hangilerinin standartları yerine getirip bu lisansı almaya hak kazanacağı belirlenmiş, diğer alternatif tesislerin yapması gereken iyileştirmelere dair önerilerde bulunulmuş, bunların yanında uygulamadaki aksaklıkların giderilmesi için görüş bildirilmiştir.