Attilâ İlhan ve gerçekçilik tartışmaları

Abstract

Gerçekçilik (realizm), 19. yüzyılın ilk yarısında ortaya çıkan ve çıktığı andan itibaren birçok alanda etkisini gösteren bir akımdır. Söz konusu akımın etkisini gösterdiği alanlardan biri de toplumda olup bitenlerden bağımsız kalamayan edebiyattır. Özelikle romantizme tepki olarak ortaya çıkan ve var olan şeyleri olduğu gibi yansıtmaya çalışan bahsi geçen edebi akım pek çok edebiyatçıyı etkilemiştir. Biz de tezimizde gerçekçilik akımının dünya ve Türkiye’de nasıl ele alındığına bakarak, Attilâ İlhan’ın bu kavramı ne şekilde temellendirdiğini Gerçekçilik Savaşı ve İkinci Yeni Savaşı kitaplarını temele alarak açıklamaya çalışmaktayız. Çalışmamızda konunun daha iyi kavranması için öncelikle gerçekçilik kavramının tanımı ve tarihsel boyutu ele alınmaktadır. Özellikle dünya ve Türkiye’de bu akımı temsil eden isimlere yer verilerek akımın nasıl geniş bir yelpazede karşılık bulduğu gösterilmektedir. Bütün bu arka plan bilgisinden sonra çalışmamızın temel konusu olan Attilâ İlhan’ın var olan gerçekçilik akımları içerisinde özellikle toplumsal gerçekçiliği benimsediği daha önce zikredilen eserlerinden hareketle ortaya konulmaktadır. Attilâ İlhan’ın toplumsal gerçekçiliği benimsemesini sanata dair var olan tutumuna bakarak anlamanın mümkün olduğu kanaatindeyiz. Ona göre; sanat toplumsal bir çabadır. Sanat, toplumsal çevrede doğar; toplumsal gelişme ve değişmelere uyarak, değişir ve gelişir; içinden çıktığı ortama etkiler yapabildiğinden, toplumsal gelişmeye olumlu ya da olumsuz yönden katılır. Sanatçılar eserlerini yaratırken toplumsal bir iş görürler. Her sanat eseri çağının kesitini ister istemez verir. Sanatçı çağının toplumsal aynasıdır.