Global finansal krizler ve çok kriterli karar verme yöntemi ile ekonomik kriz tahmini

Abstract

Ekonomik krizler iktisat biliminin her zaman en çok dikkat çeken konularından birisi olmuştur. Neredeyse ekonomi kavramının oluşumuyla birlikte ortaya çıkan kriz kavramı, 1929'da yaşanan büyük buhranla birlikte birçok araştırmanın konusu haline gelmiş ancak yaşanan ekonomik krizlerin sıklıkları giderek artarak devam etmiştir.Bu çalışmanın temel amacı, sistem bakış açısıyla, ekonomik kriz kavramını tüm yönleriyle incelemek, günümüze dek yaşanmış olan global özellik gösteren ana ekonomik kriz deneyimlerinin tamamının kronolojik incelemesinin yanında, iktisat prensipleri açısından analizini yaparak olası krizleri önleme konusunda başucu bir çalışma ortaya koymaktır.Çalışmanın ilk bölümündegiriş kısmında genel bilgiler verildikten sonra, ikinci bölümde finansal krizler tanımlanarak finansal krizlere neden olan faktörler ve finansal kriz göstergeleri hakkında bilgi verilmiş, temel makroekonomik krizlerin sınıflandırılması yapılarak kriz türlerinin nedenleri, gelişimleri ve para krizi modelleri üzerinde durulmuştur.Üçüncü kısımda ise 1929 Büyük Buhrandan başlayarak 2008 Mortgage Krizi' ne kadarki dönemde dünyada gerçekleşen global fnansal krizler sebep sonuç ilişkisine bağlı kalınarak, ekonomik kriz modelleri çerçevesinde incelenmiştir.Dördüncü bölümde ise, Türkiye' de yaşanan 1994 ve 2000-2001 krizleri aynı prensipler göz önünde bulundurularak irdelenmiştir.Beşinci bölümde ise, belirlenen ekonomik kriz öncü göstergelerinin gelecek değerlerinin zaman serileri analizi ile tahmininden hareketle, Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden Analitik Network Proses yöntemi ile 2014Q4 için ülkemizde finansal kriz yaşanma olasılığı bulunmaya çalışılmıştır.