Çeliklerin gaz ergitme ve plazma ile kesilmesinde kesme kalitesini etkileyen parametrelerin incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, gaz ergitme ve plazma ile kesme yöntemleri açıklanmış, kesme hatalarıyla kesme yüzeyi kalitesini tanımlayan DİN ve TS standartlarına yer verilerek, işlem parametreleri ile ortaya çıkabilecek kesme hatalarının, yüzey kalitesine olan etkileri farklı kalınlıklardaki değişik malzemelerden hazırlanmış parçalarda deneysel olarak gösterilmiş ve daha sonra da örnek deney parçalarının kesit yüzeylerinin fotoğrafı çekilerek mcelenmiştir. Kesme yüzeyi kalitesini etkileyen parametreler aşağıda verilmektedir, İşletme gazı: Basınç, debi, sıcaklık, tür, safiyet, karışım oram, akış özellikleri. Kesme memesi: Konstrüksiyon, yaş, durum, sacdan uzaklık, kesme açısı. Makine: Konstrüksiyon, yaş, ilerleme hızı, güç, akım şiddeti. Malzeme: Kimyasal bileşim, kalınlık, sıcaklık. Uygulamada sadece oksijenle kesme olarak da adlandırılan ilk yöntemde, kesilecek olan malzeme önce yerel olarak, tutuşma sıcaklığına kadar tavlanmakta ve tavlı halde bulunan bölgeye basınçlı oksijen gönderilip malzeme oksitlenerek kesilmektedir. Bu tekniğin daha çok alaşımsız ve düşük alaşımlı çeliklere uygulanmasının nedeni, demirin oksijen ile olan kuvvetli egzotermik reaksiyonuna dayanmaktadır, ancak çelikte ki alaşım oram arttıkça kesme işlemi zorlaşmaktadır. Plazma ile kesmede, işlem gazı elektrik arkıyla iyonize olmaktadır. Parça ile elektrod arasında oluşan plazmanın enerji yoğunluğu arkın sıkıştınlmasıyla arttırılmıştır. Arkın parçayı temas noktasından ergitmesiyle kesme işlemi gerçekleşmektedir. İlk yönteme göre çok daha yüksek kesme hızlarına ulaşılmakta, ancak sadece dış enerji sevk edilmesi suretiyle kesim yapıldığından dolayı kesme ağzı konik şekil almaktadır. Kesme yöntemi seçilirken, malzemeye uygulanabilirliği, toplam maliyet, işlem süresi, hedeflenen kesme yüzeyi kalitesi göz önünde bulundurulmalıdır. Sonuçta, her iki ısıl kesme yönteminde işlem parametrelerinin kesme yüzeyi kalitesine olan etkileri ifade edilerek, uygulayıcıya kesme yöntemi ve değişkenlerinin seçiminde yol gösterilmektedir.