Ortaokul İngilizce ders kitaplarında kültür ögelerinin incelenmesi

Abstract

Dil ve kültür birbirinden ayrılmaz bir bütündür. Dolayısıyla, dil eğitimi materyallerinde kültür ögelerinin yer alması önemlidir. Türkiye'de İngilizce en yaygın olarak öğretilen yabancı dildir. Fakat bu noktada yeterli olunmadığı tüm çevrelerce dile getirilmektedir. Türkiye'de İngilizce eğitiminin kalitesine katkıda bulunabilecek her adım önemlidir. İngilizce öğretiminde kullanılacak ders materyallerinin de kültürel ögeleri barındırması, hem dilin etkili şekilde öğretilmesi hem de İngilizce öğrenenlerin kültürlerarası iletişim becerilerinin geliştirilmesi açısından önemlidir. Türkiye'de İngilizce eğitiminde kullanılan kitaplarda kültür ögelerinin yer alıp almadığına dair yapılan araştırmalar alan yazında mevcuttur. Fakat bu durumun son dönemlerde İngilizce öğretimi için hazırlanan kitaplarda nasıl ele alındığı ve nasıl bir gelişim sergilediğini ortaya koymak, İngilizce eğitimine yönelik olarak gelecekte hazırlanacak ders kitaplarına rehberlik etmesi açısından önemlidir. Bu çalışmada Türkiye'de ortaokullarda MEB'e bağlı Talim Terbiye Kurulu tarafından 2014-2015 eğitim öğretim yılından itibaren 5 yıl boyunca 5.6.7 ve 8 sınıflarda okutulması onaylanan kitapların yerel, hedef ve uluslararası kültürel ögeler açısından karma araştırma deseni kullanılarak karşılaştırılması amaçlanmıştır. Kitaplarda yer alan kültürel ögelerin sayısal olarak dağılımı çalışmanın nicel verilerini; bu sayısal veriler üzerinde yapılan içerik analizi kısmı da çalışmanın nitel verilerini oluşturmaktadır. Çalışmanın bulguları ışığında, dört kitapta da kültürel ögelerin yer aldığı ve daha önce yapılan çoğu çalışmanın aksine hedef kültür ögelerinin fazla olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan kitaplar söz konusu ögeleri, öğrencilerin kültürel farkındalıklarını artırmaya katkıda bulunacak karşılaştırmalı ve derinlemesine sunuş yaklaşımından uzak bir görünüm sergilemektedir. Çalışmanın sonuç kısmında, içerik analizinde saptanan eksikliklerin giderilebilmesi için öneriler sunulmuştur.