Çok aşamalı çok amaçlı tedarik zinciri sistemine bulanık bir yaklaşım

Abstract

Tedarik zinciri yönetimi (TZY),günümüz pazar koşullarında firmalar için önemi gün geçtikçe artan konulardan birisidir. Etkin bir TZY ile firmalar rekabet üstünlüğü kazanmakta ve değişken pazar koşullarına hızlı bir şekilde uyum sağlamaktadırlar. Tedarik Zinciri (TZ) ağının farklı alanlarında çeşitli karar verme problemleri ile karşılaşılmakta ve bu problemlere yönelik çözümleri içeren çalışmalar literatürde giderek artmaktadır. Karar verme problemleri yapısı gereği birçok belirsizlik barındırmakta ve bu belirsizliklere matematiksel çözümler üretmenin zorluğu bilinmektedir. Bulanık küme teorisi bu belirsizliklerin üstesinden gelmek için son yıllarda araştırmacılar tarafından çok sık başvurulan bir araçtır. TZ ağında hammadde temininden, ürünün tesislerde üretilip uygun aracılar vasıtası ile müşteriye teslimine kadar geçen sürecin optimize edilmesi önemli bir problem olarak ele alınmaktadır. Maliyetlerin optimum tutulması, doğru yatırım kararlarının verilmesi, müşteri taleplerinin eksiksiz karşılanması gibi problemler TZ ağında en sık karşılaşılan problemlerdir. Bu çalışmada çok amaçlı karma tam sayılı lineer bir model sunulmuş ve bu model yardımıyla çok aşamalı tedarik zinciri ağında depo ve dağıtım merkezlerinin konumlarının kararları ve müşteri merkezlerinin taleplerini karşılayacak şekilde ürün dağıtım miktarlarının kararları verilmiştir. Çok amaçlı lineer matematiksel modelimizin çözümü Zimmermanın min operatörü yaklaşımı ile amaçların ortak tatminini maksimum yapacak şekilde, bulanık bir yaklaşım ile elde edilmiştir. Model aday konumlar arasından tesisler için kurulum yerlerini ve ağ üzerindeki dağıtım miktarlarını belirlemektedir. Uygulama bölümünde, modelimizin işlerliğini göstermek amacıyla temizlik malzemesi üreten bir firmanın tedarik zinciri ağına ilişkin verileri kullanılarak çok amaçlı lineer programlama (ÇALP) modeli geliştirilmiştir.