Türk sermaye piyasasında kurumsal yatırımcılar üzerine bir inceleme

Abstract

Ekonomik politikaların temel amacı, yeterli ve sürdürülebilir bir büyüme ile istikrarlı bir iktisadi kalkınmanın sağlanarak, toplumu oluşturan bireylerin refah düzeyinin yükseltilmesidir. Finansal piyasalarda ekonomideki fon fazlası tasarruf sahipleriyle, fon ihtiyacı içindeki ekonomik birimler arasındaki fon alışverişini düzenleyerek bu amaca hizmet etmektedirler. Gelişmiş ülkelerde sermaye piyasalarının, tasarrufların yatırıma dönüştürülmesinde etkin bir rol oynadıkları görülmektedir. Gelişmekte olan piyasalar ise toplam piyasa kapitalizasyonu ve işlem hacmi bazı haller dışında gelişmiş piyasalara göre oldukça düşük düzeyde kalmakla beraber hızlı bir büyüme süreci içindedirler. Türk sermaye piyasaları ise yeni olmakla beraber hızlı bir gelişim göstermektedir. Borsanın kuruluşundan bu yana yıldan yıla artan işlem hacmi ve halka açılan şirketlerin çoğalması rahatlıkla gözlenmekle birlikte toplam piyasa kapitalizasyonu, işlem hacmi, menkul kıymet çeşitliliği, likidite ve piyasa derinliği bakımından gelişme gösterdiği ama gelişmiş ülkelere kıyasla gerilerde kaldığı görülmektedir. Türk ekonomisinde finansal yapının en önemli özelliği, finansal sistemin ülke ekonomisine nazaran küçüklüğü ile kamu borçlarının mali sistem içindeki büyüklüğü ve ortaya çıkardığı aksaklıklardır. Tezin amacı, kurumsal yatırım kavramım tanıtmak ve kurumsal yatırımcıların sermaye piyasalarındaki işlevlerinin ortaya konulması olarak düşünülmüştür. Şüphesiz kurumsal yatırımların en önemli fon kaynaklan, Sosyal Güvenlik Kurumlan ve Sigorta Şirketleri'nin sundukları fonlardır. Bu nedenle çalışmada, söz konusu kurumların dünyadaki ve ülkemizdeki yapılan ele alınmış, sermaye piyasalarındaki işlevleri anlatılmaya çalışılmıştır. Bununla birlikte ülkemiz sermaye piyasasında faaliyet gösteren kurumsal yatırımcıların fon yönetim şekilleri, hukuki, idari ve teknik yönlerden incelenmeye çalışılmıştır. Yatırım Fonları ve Yatırım Ortaklıkları olarak adlandırılan söz konusu kurumsal yatırımların 1999 - 2002 yıllan arasındaki getirilerinin incelenmesi çalışmanın uygulama bölümünü oluşturmaktadır. Çalışmanın sonucunda ülkemizde kurumsal yatırımlara, kesintisiz ve uzun vadeli fon sunan gerek yerli gerekse yabancı kurumsal yatırımcıların sundukları fonların yeterli düzeyde olmadığı gözlenmektedir. Ancak çalışmanın uygulama bölümünde, 1999 - 2002 yıllan arası yatırım fonlarının ve yatırım ortaklıklarının getirilerinin, üçer aylık zaman periyotları şeklinde incelenmesi sonucunda, elde edilen bulguların yatırım fonlarının performansı bakımından başarısız bulunmadığı söylenebilmektedir. Ülkemizde sermaye piyasalarında kurumsal yatırımcıların fon büyüklükleri, toplam piyasa değerine ve gayri safi milli hasılaya oranla çok küçük kalmaktadır. Kurumsal yatırımcılarının piyasalarda artması, piyasanın gelişimine katkı sağlayacağı gibi bu kurumların piyasadaki etkinliklerini artıracaktır.