Yetişkinlerde umudu yordamada toplumsal cinsiyet rolleri ve öznel iyi oluşun etkisi

Abstract

Araştırmanın konusu olan umut geleceğe yönelik amaçlar edinme ve bu amaçlara ulaşma yönündeki motivasyonu tanımlar. Toplumsal cinsiyet rolleri kültürel yapı çerçevesinde şekillenen, toplumların cinsiyetlere atfettiği roller bütünüdür. Öznel iyi oluş ise bireyin kendisini tanımladığı iyi olma seviyesidir. Bu araştırmanın amacı yetişkinlerin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları ve öznel iyi oluşlarının umut ile ilişkisini saptamaktır. Araştırma için 18 yaşından büyük 588 yetişkin bireye ulaşılmıştır. Araştırmaya 397'si kadın 188'i erkek ve 3 cinsiyet belirtmeyen birey katılmıştır. Grubun yaş ortalaması 30'dur. Araştırma ilişkisel tarama modeline uygun olarak incelenmiştir. Verileri toplamak amacı ile Sürekli Umut Ölçeği, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği, Pozitif Negatif Duygu Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız Gruplar t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Korelasyon Analizi ve Hiyerarşik Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre katılımcıların cinsiyetlerine göre umut düzeyleri arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir. İlişkisi olmayanların romantik ilişkisi olanlara, nişanlı ve evli olanlara göre umut düzeyleri anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Ayrıca algılanan gelir düzeyi ve yaş arttıkça umut seviyesinin arttığı tespit edilmiştir. Bireylerin toplumsal cinsiyet rollerine yönelik eşitlikçi tutuma sahip olmasının ve öznel iyi oluşlarının umut üzerindeki varyansın %40'ını açıkladığı bulgusuna varılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre bireylerin umutlarını arttırmak için rehberlik ve psiko-eğitim çalışmalarının arttırılması gerektiği önerilmiştir.